Η γιαγιά μου σας χαιρετά και ζητάει συγγνώμη

 

Ο Fredrik Backman έχει αποδείξει ότι ξέρει να γράφει για ανθρώπους που δεν ταιριάζουν με τον κόσμο γύρω τους. Στο βιβλίο του "Η γιαγιά μου σας χαιρετά και ζητάει συγγνώμη" το κάνει δύο φορές, μία για κάθε γενιά.

Η Έλσα είναι σχεδόν οκτώ χρονών και δεν ταιριάζει σε αυτόν τον κόσμο. Η γιαγιά της είναι ο μόνος άνθρωπος που την καταλαβαίνει, μια ιδιόρυθμη, αναρχική, ηλικιωμένη που της αρέσει να διηγείται παραμύθια για ένα φανταστικό βασίλειο όπου όλα έχουν νόημα. Όταν η γιαγιά φεύγει νωρίς, αφήνει πίσω της μια σειρά από γράμματα, ουσιαστικά ένα παιχνίδι κυνηγητού που οδηγεί την Έλσα από γείτονα σε γείτονα, αποκαλύπτοντας ιστορίες που δεν ήξερε ότι υπήρχαν.

Αυτό που κάνει το βιβλίο εξαιρετικό είναι η απόλυτη φυσικότητα με την οποία ο Backman μπλέκει τα πάντα μαζί: το χιούμορ με τον πόνο, το φανταστικό με το αληθινό, τις παιδικές στιγμές με τις βαριές αλήθειες των ενηλίκων. Και το κάνει με τέτοια άνεση που δεν δίνεις καν σημασία στις εναλλαγές. Η ιστορία σε παρασύρει και δεν σε αφήνει να σκεφτείς πού βρίσκεσαι. Ενώ η απώλεια της γιαγιάς συμβαίνει αρκετά νωρίς, η ίδια είναι παρούσα σε κάθε σελίδα μέσα από τα γράμματά της, τις ιστορίες της, τον τρόπο που έχει αφήσει το αποτύπωμά της σε κάθε άνθρωπο γύρω της.

Το τέλος είναι αναμενόμενο, αν και δεν έχει σημασία. Γιατί με τον Backman, το ταξίδι είναι πάντα πιο σημαντικό από τον προορισμό.

👍 Η φυσική εναλλαγή χιούμορ και συγκίνησης

👎 Το τέλος είναι προβλέψιμο, αν και αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από τη μαγεία του

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩

Πόση Μεγάλη Ελλάδα θέλετε; - Ναι!

 

Υπάρχει μια κατηγορία βιβλίων που δύσκολα κρίνεις δίκαια: αυτά που διασκεδάζουν ενώ διδάσκουν. Γιατί αν τα κρίνεις ως λογοτεχνία, μοιάζουν ελαφριά. Αν τα κρίνεις ως επιστήμη, μοιάζουν ανεπαρκή. Κι όμως, κάνουν κάτι που λίγα βιβλία καταφέρνουν: σε κάνουν να θέλεις να μάθεις περισσότερα.

Ο Θεόδωρος Παπακώστας, διδάκτωρ κλασικής αρχαιολογίας, επιστρέφει με την ίδια αφηγηματική τεχνική που έχει κάνει αναγνωρίσιμο το έργο, τον διάλογο. Στο "Πόση Μεγάλη Ελλάδα θέλετε; - Ναι!" βρισκόμαστε και εμείς σε κάποιο λιμάνι, περιμένοντας το πλοίο, όπως οι τρεις πρωταγωνιστές, μας ταξιδεύουν στο χρόνο διαμέσου των σημαντικότερων ελληνικών αποικιών της Μεγάλης Ελλάδας. Ο ιστορικός είναι ο γνώστης, αυτός που κρατά το νήμα και μεταφέρει τη γνώση — αλλά το κάνει με τρόπο που δεν θυμίζει ποτέ διάλεξη. Οι πιο σπαρταριστές ιστορίες εκείνης της εποχής και περιοχής αφηγούνται με χιούμορ, ζωντάνια και αγάπη για το αντικείμενο.

Είχα κρίνει τον Παπακώστα πιο αυστηρά στο προηγούμενο βιβλίο του — Ένας Αιγύπτιος, ένας Βαβυλώνιος και ένας Βίκινγκ μπαίνουν σε ένα μπαρ — αλλά εδώ η αφηγηματική τεχνική λειτουργεί άψογα. Ο διάλογος δεν είναι απλώς όχημα για τη μεταφορά πληροφοριών, είναι το ίδιο το βιβλίο. Και όταν ο κεντρικός ήρωας αναφωνεί «Σοβαρούς μας βαριέστε, χιουμορίστες μας κράζετε. Έτσι δεν μας θέτε, αλλιώς δεν μας θέτε, πώς μας θέτε τέλος πάντων;», νιώθεις ότι ο συγγραφέας μιλά και για τον εαυτό του — και έχει δίκιο.

Για όσους αγαπούν την αρχαία ιστορία αλλά δεν αντέχουν την ακαδημαϊκή σοβαροφάνεια, αυτό είναι ακριβώς το βιβλίο που χρειάζονται.

👍 Η διασκεδαστική αφηγηματική τεχνική, οι σπαρταριστές ιστορίες, η αγάπη του συγγραφέα για το αντικείμενο
👎 Όσοι αναζητούν πιο αυστηρή ιστορική προσέγγιση ίσως βρουν το ύφος πολύ ελαφρύ

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩