Βιβλιοφαγική Ανασκόπηση 2024

Ένα ταξίδι λένε το ζεις τρεις φορές. Η πρώτη όταν το σχεδιάζεις, η δεύτερη όταν το πραγματοποιείς και η τρίτη όταν φέρνεις στη μνήμη σου τις αναμνήσεις που κράτησες από αυτό σαν φυλαχτό. Κάπως έτσι συμβαίνει και με τα βιβλία. Άλλωστε, ένα ταξίδι δεν είναι και η ανάγνωση ενός βιβλίου; 

Τόσα χρόνια πλέον όλοι περιμένουμε αυτή τη μέρα για να κάνουμε μαζί αυτό το ταξίδι ανάμεσα στα βιβλία που διάβασα τη χρονιά που διανύουμε. Βέβαια, το φετινό ταξίδι είναι λίγο ρετουσαρισμένο - θυμίζει αυτά τα ποστ με τα άπειρα φίλτρα στο ινσταγκραμ - αλλά αυτό είναι κάτι που θα καταλάβετε στην πορεία. Πάμε μαζί να δούμε πώς κύλησε η χρονιά. 

Η αρχή έγινε με το μυθιστόρημα του Λουίτζι Πιραντέλο "Ο μακαρίτης Ματίας Πασκάλ" ,το οποίο ομολογώ αν δεν ήταν η πρώτη στάση, κανείς δεν θα το θυμόταν. Η δεύτερη στάση ήταν ιδιαίτερη με το "Εγχειρίδιο ιχθύων - Μυθιστόρημα σε 12 ψάρια" να μαγεύει με το εικαστικό μέρος, αλλά η υπόθεση του βιβλίου έμοιαζε νερά. Για αυτό η "Εκπνοή" που ακολούθησε έμοιασε τότε - και μοιάζει πολύ περισσότερο τώρα - ως η τέλεια απόδραση σε ένα φανταστικό περιβάλλον, όπως φανταστική ήταν και η νορβηγική ύπαιθρος στο "We Die Alone". 

Τρία κακά βιβλία παρεμβλήθηκαν μέχρι να έρθει ο αγαπημένος συγγραφέας Κάρλος Ρουίθ Θαφόν με την τριλογία του Κοιμητηρίου των Λησμονημένων Βιβλίων να μου θυμίσει πόσο πολύ θαυμάζω τις ισπανόφωνες πένες, παρόλο που δεν έχω ταξιδέψει ακόμα προς εκείνη τη μεριά της υφηλίου και σίγουρα δεν θα το κάνω με ένα φαλαινοθηρικό σαν αυτό που περιγράφεται στον "Σκοτεινό Αρκτικό".

Η μεγαλύτερη απογοήτευση της χρονιάς ήταν αναμφισβήτητα οι "Σατανικοί Στίχοι" και αυτό είναι ό,τι χρειάζεται να ξέρετε για αυτό το βιβλίο, ενώ πάντα ο Jo Nesbo θα είναι εκεί για να μας επαναφέρει στον ίδιο δρόμο. Στον δικό του δρόμο - όχι τον ομώνυμο - ακολουθήσαμε τον Cormac McCarthy στα δύο τελευταία του μυθιστορήματα και κάπου ένα δάκρυ ίσως να κύλησε μετά την τελευταία σελίδα του "Stella Maris". 

Βέβαια, δεν είπαμε λέξη ακολουθώντας το παράδειγμα του συγκλονιστικού Patrick Radden-Keefe, ενώ ο Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν πασπάλισε το ταξίδι μας με παραμυθόσκονη. 

Και ως δια μαγείας περάσαμε από τον κόσμο του παραμυθιού στον κόσμο της τηλεόρασης και της έντονης δράσης με μια σειρά τρόπον τινά αστυνομικών βιβλίων τα οποία ξεπήδησαν από τα συρτάρια των σεναριογράφων του Netflix.

Μέχρι που κάναμε οδοιπορικό στην Ινδία με το "Σανταράμ" πριν μεταφερθούμε αίφνης στην Λατινική Αμερική "Πάνω στα ποτάμια που κυλούν". Βίαια επιστροφή στη Γηραιά Ήπειρο με το "Το τραγούδι του προφήτη" ενώ "Το τενεκεδένιο ταμπούρλο" είναι ένα από τα δύο highlights της χρονιάς. Το δεύτερο θα μπορούσε να είναι το "Cloud Atlas", αν δεν ήταν τελικά το "Άουστερλιτς". Κάπως έτσι τα βιβλία που μεσολάβησαν αυτών αδικήθηκαν, αλλά και στα πραγματικά ταξίδια όταν τα ξανασκέφτεσαι, υπάρχουν μέρη που έχεις μια ωραία καρτ ποστάλ για να τα θυμάσαι.

Προς το τέλος της χρονιάς ταξιδέψαμε στην Ιαπωνία σε κάποια βιβλία που φωνάζουν από μακριά χώρα του ανατέλλοντος ηλίου, βρεθήκαμε στη Σουηδία στο τέλος του 18ου αιώνα, από εκεί στις ΗΠΑ μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, επισκεφτήκαμε για τελευταία - ίσως - φορά τον αγαπημένο μας ανυπόφορο συγγραφέα που μας άφησε νωρίς, ενώ διαβάσαμε σαν από ψυχαναγκασμό μια ιστορία για έναν αδιάφορο ήρωα μια εξαιρετικής σειράς με διαφορετικό πρωταγωνιστή καθώς ανηφορίζαμε στη μαγευτική Σουηδία για τις τελευταίες μέρες του έτους.

52 βιβλία, ένα για κάθε εβδομάδα του έτους που ολοκληρώνεται και θα ήταν περισσότερα αν υπολογίζαμε τα βιβλία που διαβάστηκαν μέσα στις γιορτές και για τα οποία θα ενημερωθείτε την επόμενη χρονιά καθώς δεν προλαβαίνει η Auxilio να αποτυπώσει τις σκέψεις της για αυτά μέσα στη χρονιά.

Υ.Γ.1 Η Auxilio Lacouture σας ευχαριστεί ιδιαίτερα που την ακολουθήσατε σε αυτό της το ταξίδι και θέλει να ξέρετε ότι θα ήταν ιδιαίτερα ευτυχής αν την ακολουθούσατε στα επόμενα ταξίδια της μέσα από το “ReadVoyage”.

Υ.Γ.2 Η λίστα με τα αδιάβαστα βιβλία μειώθηκε και φέτος αισθητά σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές και αυτή είναι μία θετική εξέλιξη. Μάλλον.

Υ.Γ.3 Εξακολουθούμε να δεχόμαστε προσφορές για βιβλιοθήκες.

Παρατίθεται η λίστα των βιβλίων του 2024 (με χρονολογική σειρά)

1. Ο μακαρίτης Ματίας Πασκάλ 
2. Γράμματα από τον Αϊ- Βασίλη
3. Εγχειρίδιο ιχθύων - Μυθιστόρημα σε 12 ψάρια
4. Εκπνοή
5. We Die Alone
6. Μια κινητή γιορτή
7. Ο γατόπαρδος
8. Ο μεγάλος αποχαιρετισμός
9. Η σκιά του ανέμου
10. Το παιχνίδι του αγγέλου
11. Ο αιχμάλωτος του ουρανού
12. Σκοτεινός Αρκτικός
13. Σατανικοί Στίχοι
14. Ματωμένη Σελήνη
15. Ο Λαβύρινθος των Πνευμάτων
16. Ο επιβάτης
17. Stella Maris
18. Μην πεις λέξη
19. Ροβεράντομ
20. Το φύλλο και το δέντρο
21. Ο αγρότης ο Τζάιλς από το χωριό
22. Μπέογουλφ
23. Η πρώτη του Αρθούρου
24. Ο θρύλος του Ζίγκρουντ και της Γκούντρουν
25. Τα παιδιά του Χούριν
26. Κρέας για τους λύκους
27. Όλο το φως που δεν μπορούμε να δούμε
28. Το νυχτόσπιτο
29. Ο καστανάνθρωπος
30. Προλετκούλτ
31. UFO 78
32. Σανταράμ
33. Πάνω στα ποτάμια που κυλούν
34. Το τραγούδι του προφήτη
35. Το τενεκεδένιο ταμπούρλο
36. Cloud Atlas
37. Οι Αθέατοι
38. Η εποχή των τυφώνων
39. Δεν είμαστε αγγελούδια
40. Άουστερλιτς
41. Ξενοδοχείο Ίρις
42. Άρωμα πάγου
43. 1793
44. 1794
45. 1795
46. Ο ανυπόφορος γκαούτσο
47. Ο λαγός επιστρέφει
48. Ο λαγός έχει λεφτά
49. Μέρταγκ
50. Το κορίτσι με το τατουάζ
51. Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά
52. Το κορίτσι στη φωλιά της Σφήγκας 

*Στην παραπάνω λίστα δεν περιλαμβάνονται τα επιστημονικά βιβλία τα οποία διαβάστηκαν λόγω επαγγελματικής διαστροφής.

Το κορίτσι στη φωλιά της Σφήγκας

Το τρίτο βιβλίο της σειράς Millennium, "Το κορίτσι στη φωλιά της Σφήγκας", επιχειρεί να κλείσει την ιστορία της Lisbeth Salander με ένα μείγμα πολιτικών αποκαλύψεων και δικαστικού δράματος. Μετά τα γεγονότα του δεύτερου βιβλίου, η Lisbeth βρίσκεται φρουρούμενη σε νοσοκομείο, ενώ ο Mikael Blomkvist προσπαθεί να αποκαλύψει μια βαθιά συνωμοσία που εμπλέκει κρατικά συμφέροντα και τον πατέρα της.

Αυτό που λείπει στο βιβλίο είναι η ίδια η πρωταγωνίστρια. Δεν θα περίμενα να πω ότι κάποιος μπορεί να δεθεί μαζί της, αλλά πραγματικά, η δυναμική προσωπικότητα της Salander, που αποτελούσε την καρδιά των δύο πρώτων βιβλίων, εδώ παραγκωνίζεται, αφήνοντας τον Blomkvist και άλλους δευτερεύοντες χαρακτήρες να καλύψουν το κενό. Αναπόφευκτα, χάνεται κάτι από τον χαρακτήρα του βιβλίου.

Οι φανατικοί της τριλογίας πιθανόν να εκτιμήσουν τις απαντήσεις που δίνονται στα αναπάντητα ερωτήματα, όμως το κλείσιμο μοιάζει περισσότερο σαν μια αναγκαία διεκπεραίωση παρά σαν μια φυσική κορύφωση. Φαίνεται πως ο Larsson έδωσε περισσότερη σημασία στον πολιτικό σχολιασμό παρά στην δημιουργία μιας στιβαρής ιστορίας που θα κρατήσει τον αναγνώστη. 

👍Το τέλος του βιβλίου καλύπτει όλα τα κενά που έχουν δημιουργηθεί 

👎Η απουσία της Salander στο μεγαλύτερο μέρος του δημιουργεί μια "ξένη" αίσθηση 

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩

 

Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά

Το "Κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά" του Stieg Larsson είναι το δεύτερο μέρος της σειράς Millennium και αποτελεί μια συναρπαστική βουτιά στο εσωτερικό κόσμο των κεντρικών χαρακτήρων που γνωρίσαμε στο πρώτο μέρος της τριλογίας, και ιδιαίτερα στη Lisbeth Salander. Σε αυτή τη συνέχεια,  η Lisbeth κατηγορείται άδικα για έναν τριπλό φόνο και αναγκάζεται να κινηθεί υπογείως για να αποδείξει την αθωότητά της. Παράλληλα, ο Mikael Blomkvist, ο δημοσιογράφος και φίλος της, αναλαμβάνει να τη βοηθήσει, προσφέροντας μια ενδιαφέρουσα δυναμική στη σχέση τους.

Η σχέση της Lisbeth με τον Mikael Blomkvist δίνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην πλοκή, καθώς οι δυο τους λειτουργούν αυτόνομα αλλά και συνεργάζονται με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Ένα από τα δυνατά σημεία του βιβλίου είναι η εμβάθυνση στη θεματολογία των συστημικών αδικιών, της σεξουαλικής βίας και της διαφθοράς. Ο Larsson καταφέρνει να παντρέψει τη δράση με τον κοινωνικό σχολιασμό, κρατώντας τον αναγνώστη καθηλωμένο. 

Παρόλο που η αφήγηση ξεκινά πιο αργά και εστιάζει στις λεπτομέρειες, η πλοκή αποκτά γρήγορα ένταση, προσφέροντας δυνατές σκηνές δράσης και ανατροπές. Ωστόσο, το φινάλε με τις υπερβολικές εξελίξεις χάνει λίγο από τον ρεαλισμό που χαρακτήριζε το πρώτο βιβλίο, μειώνοντας κάπως τη συνολική εμπειρία.

Η Lisbeth είναι ένας χαρακτήρας που καθηλώνει και κάνει τον αναγνώστη να θέλει να ανακαλύψει περισσότερα για την ιστορία της.

👍Η ωμή αναφορά στην εγκληματικότητα που μαστίζει τη Σουηδία

👎Το βιβλίο αργεί να "πάρει μπρος" και ίσως κουράσει τον αναγνώστη

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

 

 

Το κορίτσι με το τατουάζ

Επιτέλους μετά από καιρό ένα μυθιστόρημα της κλασικής - θα έλεγε κανείς -  σκανδιναβικής σχολής. Υπαίτιος για αυτό το διαμαντάκι ο εκλιπών Stieg Larsson, ο οποίος αν και μας άφησε νωρίς, εντούτοις πρόλαβε να μας χαρίσει μια από τις ενδιαφέρουες τριλογίες (η οποία συνεχίζεται από τον David Lagercrantz και την Karin Smirnoff μέχρι να φτάσουμε στον αριθμό 10 που είχε ως αρχικό στόχο ο Σουηδός συγγραφέας). 

Εν αρχή του Millenium - έτσι τιτλοφορείται η σειρά βιβλιών - είναι "Το κορίτσι με το τατουάζ". Αυτή είναι η Lisbeth Salander, μια από τις πιο ιδιαίτερες πρωταγωνίστριες που έχει συναντήσει κανείς σε αστυνομικά μυθιστορήματα, μια χάκερ με φωτογραφική μνήμη (εντάξει, αυτό δεν είναι τόσο πρωτότυπο). Συμπρωταγωνιστής στις περιπέρτειές της ο Mikael Blomkvist, ένας ερευνητής - δημοσιογράφος, αλλά και εκδότης του περιοδικού Millennium.

Στο πρώτο μέρος της τριλογίας, ακολουθούμε τον Mikael Blomkvist, ένα βήμα πριν καταρρεύσει επαγγελματικά, να καλείται να ερευνήσει την εξαφάνιση της Harriet Vanger, ενός μέλους της ισχυρής οικογένειας Vanger, που χάθηκε μυστηριωδώς πριν από 40 χρόνια. Στην αναζήτησή του συνεργάζεται με τη Lisbeth Salander, η οποία έχει μία λύση για κάθε πρόβλημα που προκύπτει και ουσιαστικά είναι εκείνη που συνθέτει τα κομμάτια του παζλ ώστε να φτάσει το ντουέτο των πρωταγωνιστών στη λύση.  

Η γρήγορη πλοκή σε συνδυασμό με το δεξιοτεχνικά δομημένο μυστήριο της εξαφάνισης καθιστούν το βιβλίο σαν την καλύτερη συντροφιά για τα αναγνωστικά σας ταξίδια. Ο κοινωνικός σχολιασμός δεν λείπει, ενώ οι ανατροπές κρατούν την αγωνία αμείωτη μέχρι το τέλος. 

Ένας νέος κόσμος πασπαλισμένος με σουηδική αστερόσκονη ξεδιπλώνεται στις κρύες νύχτες που ακολουθούν. 

👍Οι ανατροπές στην εξέλιξη της ιστορίας έρχονται αβίαστα 
👎Οι αναφορές σε κάποια τεχνικά θέματα ίσως μπερδέψουν τους μη εξοικειωμένους με αυτά

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

Μέρταγκ

Ο Κρίστοφερ Παολίνι μας επιστρέφει στον γνώριμο κόσμο της Αλαγαισίας με το νέο του βιβλίο Μέρταγκ, το οποίο είναι το πέμπτο της σειράς. Η ιστορία επικεντρώνεται στην προσπάθεια του Μέρταγκ να ξαναχτίσει τη ζωή του μετά τον πόλεμο και στη μάχη του με το παρελθόν του. Θα μου πείτε ποιος ενδιαφέρεται να μάθει την εξέλιξη της ζωής του Μέρταγκ; Η απάντηση είναι απλή. 

Μια πλοκή που είχε προοπτική ήταν η σχέση του Μέρταγκ με τη Ναζάουντα, ένα νέο χαρακτήρα με περίπλοκο παρελθόν, που προσέθετε ενδιαφέρον στη διαδρομή του. Παρόλο που η συνεργασία τους φάνηκε να έχει δυναμική, έμεινε μισή. Οι κίνδυνοι που αντιμετώπισαν και ο αργός ρυθμός της πλοκής δεν βοήθησαν στο να βελτιωθεί η γνώμη μου για το χαρακτήρα. 

Ένα άλλο βασικό στοιχείο—ο αγώνας του Μέρταγκ να απελευθερωθεί από την επιρροή του Γκαλμπατόριξ—είχε δυνατότητες, αλλά και εκεί δεν. Εκτίμησα την εξερεύνηση του θέματος της ελευθερίας από το παρελθόν του, αλλά μεγάλο μέρος της ιστορίας έμοιαζε με επανάληψη γνωστών θεμάτων, χωρίς να προσφέρει κάτι καινούργιο. 

Θα σκεφτεί κάποιος, γιατί να θέλει ο Κρίστοφερ Παολίνι να γράψει ένα βιβλίο για τον Μέρταγκ; Την απάντηση την δίνει ο ίδιος, αναφέροντας ότι ένα tweet ενός αναγνώστη γέννησε αυτή τη σπίθα. Αυτός, και ίσως μόνο αυτός, να είναι αυτός που ενδιαφέρεται να μάθει την εξέλιξη της ζωής του Μέρταγκ. 

👍Τα κομμάτια του βιβλίου που ο δράκος του Μέρταγκ μιλάει ως η φωνή της λογικής 
👎Με διαφορά το πιο αδιάφορο βιβλίο της σειράς της Αλαγαισίας

Βαθμολογία: ✩✩✩✩

Ο λαγός έχει λεφτά

Τρίτο βιβλίο της σειράς με το λαγό και όσο προχωράει όλο αυτό που δημιούργησε ο John Updike γίνεται ολοένα και καλύτερο. Μέσα από το βιβλίο "Ο λαγός έχει λεφτά", ο συγγραφέας μας παρουσιάζει τη ζωή των Αμερικάνων στα τέλη της δεκαετίας του 1970. 

Ο κεντρικός χαρακτήρας του βιβλίου, ο Harry "Λαγός" Angstrom, έχει επιτέλους κατορθώσει να έχει λεφτά - όπως δηλώνει και ο τίτλος του βιβλίου - διευθύνοντας την αντιπροσωπεία αυτοκινήτων Toyota του πεθερού του, εντούτοις δεν έχει ξεμπλέξει με τα προβλήματα που έχει στο γάμο με τη σύζυγό του, Τζάνις, όπως και στη σχέση με τον γιο του, Νέλσον. 

Όσο προσπερνάς τις 700 και πλέον σελίδες του βιβλίου τόσο νιώθεις την παρόρμηση να μάθεις περισσότερα για τη ζωή αυτού του τύπου, την οποία ο Άπνταϊκ παρουσιάζει και σε αυτό το βιβλίο κατακερματισμένη, χαρίζοντας μας παράλληλα εικόνες από τις ΗΠΑ στα τέλη της δεκαετίας του 70. 

Με το ίδιο πάθος, την ίδια αγνόηση κάθε ηθικού φράγματος και μέσα από πολλές συγκρούσεις ο Λαγός κατορθώνει να ελίσσεται και να συνεχίζει τη ζωή του, χαρίζοντας στον Άπνταϊκ το βραβείο Πούλιτζερ το 1982.

👍Ίσως το καλύτερο βιβλίο μέχρι τώρα της σειράς
👎Ο πρωταγωνιστής, ακόμα και στο τρίτο βιβλίο, δεν καταφέρνει να γίνει αρεστός στον αναγνώστη

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

Ο λαγός επιστρέφει

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Προσελήνωση στο φεγγάρι, πόλεμος του Βιετνάμ, φυλετικές διαμάχες και στο κέντρο όλων ο γνώριμος από το πρώτο βιβλίο της σειράς του John Updike, ο Harry "Λαγός" Angstrom στο βιβλίο "Ο λαγός επιστρέφει".  

Το βιβλίο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια, κάθε ένα από τα οποία περιγράφει και μια διαφορετική ιστορία της ζωής του Λαγού. Ο Λαγός ζει εγκαταλελειμμένος από τη σύζυγό του και είναι  επιφορτισμένος με την ανατροφή του γιου του μόνος. Μια νεαρή φυγάς, η Τζιλ, θα εισβάλει στη ζωή του, ενώ ένας Αφροαμερικανός ριζοσπάστης, ο Σκίτερ, θα τον προκαλέσουν να αναμετρηθεί τόσο με τους ίδιους όσο και κυρίως με τον εαυτό του κατά την διαμονή τους στο ίδιο σπίτι. 

Η ευθύτητα και η ταχτύτητα του λόγου του Άπνταϊκ συνυπάρχουν με μία ιδιόρυθμη ειρωνεία που συντροφεύει κάθε λέξη του κειμένου. Το χιούμορ του συγγραφέα και οι αναστολές που λείπουν από τους χαρακτήρες του μυθιστορήματος το καθιστούν ζηλευτή συντροφιά κατά την φάση της ανάγνωσης, ενώ οι 560 σελίδες του όχι μόνο δεν τρομάζουν τον αναγνώστη, αλλά τον προκαλούν σε ένα ταξίδι στις ΗΠΑ του τότε. 

Η συνέχεια της διάσημης τετραλογίας του Άπνταϊκ επιστρέφει ανανεωμένη και πιο ενδιαφέρουσα από την αρχή. 

👍Ο λόγος του Άπνταϊκ κάνει το βιβλίο να κυλάει ευχάριστα
👎Οι μηδενικές αναστολές των χαρακτήρων ωθούν τον αναγνώστη να νιώθει αδιαφορία απέναντί τους

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

 

Ο ανυπόφορος γκαούτσο

Το έχω πει και θα το ξαναλέω. Μια χρονιά χωρίς ένα καινούριο βιβλίο του Roberto Bolaño είναι μια χαμένη χρονιά. Δυστυχώς, φέτος (2024) εκδόθηκε στα Ελληνικά το τελευταίο βιβλίο που άφησε αυτός ο σπουδαίος συγγραφέας, έτοιμο προς έκδοση και αποτελείται από τέσσερα διηγήματα αυτόνομα, άλλα δύο που συνδεέονται με τον κλασικό τρόπο του συγγραφέα και δύο διαλέξεις περί λογοτεχνίας, ζωής και μια κριτική προς τους σύγχρονους Ισπανούς συγγραφείς της τότε εποχής, "Ο ανυπόφορος γκαούτσο". 

Αν και εκδόθηκε το 2003 για πρώτη φορά, ακόμα και σήμερα τα λεγόμενα του Μπολάνιο παραμένουν επίκαιρα. Ο Χιλιανός συγγραφέας έβλεπε όλη τη ζωή του συνυφασμένη με τη λογοτεχνία και το πάθος του για γράψιμο φαίνεται ακόμα και στην πλοκή των ιστοριών του. 

Τα τέσσερα διηγήματα, με προεξάρχον το ομώνυμο είναι ιστορίες τις οποίες θα μπορούσε να έχει σκεφτεί και να γράψει σε ένα μονάχα βράδυ. Ο γοργός ρυθμός και η συνεχόμενη αλληλουχία των γεγονότων δεν κουράζουν τον αναγνώστη παρά τον παρακινούν να ρουφήξει και την επόμενη σελίδα.

Ειδική μνεία αξίζει να γίνει στις διαλέξεις του Μπολάνιο, τις οποίες τελειώνοντάς τες θες να πιάσεις ξανά όλο το έργο του από την αρχή για να δεις όλα αυτά που συνοψίζει η κοσμοθεωρία του. 

Είπαμε, μια χρονιά χωρίς ένα "καινούριο" βιβλίο του Roberto Bolaño είναι μια χαμένη χρονιά. 

👍Οι δύο συνδεδεμένες ιστορίες του Μπολάνιο είναι το κλου του βιβλίου
👎Η κριτική προς του Ισπανούς συγγραφείς της εποχής εκείνης ίσως να μην ενδιαφέρει το λογοτεχνικό κοινό της Ελλάδας, αφού πλέον κυκλοφορούν ελάχιστα από τα βιβλία τους.

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

 

1795 - Η ώρα της κάθαρσης

Ακολουθώντας πιστά τη χρονολογική σειρά των γεγονότων που εξελίσσονται στη σκοτεινή Στοκχόλμη που έχει αριστοτεχνικά υφάνει ο Niklas Natt och Dag, έρχεται το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας που μας κράτησε συντροφιά τον τελευταίο καιρό. 

Μετά τα 1793 και 1794 έφτασε η ώρα να ολοκληρώσουμε την περιπλάνησή μας στις πιο σκοτεινές γωνιές της Στοκχόλμης του 18ου αιώνα μέσα από το "1795 - Η χρονιά της κάθαρσης",  ένα ιστορικό μυθιστόρημα με αστυνομική εσάνς. Οι χαρακτήρες που γνωρίσαμε στα προηγούμενα μέρη της σειράς καλούνται να αντιμετωπίσουν νέες προκλήσεις με προεξάρχοντα τον τον Μίκελ Κάρντελ, τον βασανισμένο, μονόχειρα πρώην φρουρό,ενώ ιδιαίτερο ενδιάφερον - και για μένα προσωπικά μεγαλύτερο από αυτό της κεντρικής αφήγησης- έχει η τροπή της ιστορίας της Άννα Στίνα Κναπ, καθώς η ίδια βλέπει τη ζωή της να καταστρέφεται σε ένα έτος. 

Καμία εξέλιξη ως προς το συναισθηματικό κομμάτι, καθώς ο συγγραφέας - θεωρώ από επιλογή και όχι από ανικανότητα -  χειρίζεται τους πρωταγωνιστές σκληρά κάνοντας τον αναγνώστη να μην συμπονέσει περισσότερο από το βασικό επίπεδο κανένα από δαύτους. 

Ολοκληρώνοντας κανείς την ανάγνωση της τριλογίας, αισθάνεται αναγκαία την παρόρμηση να ξαναζήσει τη Στοκχόλμη του Natt och Dag, μέσα από τα δικά του μάτια για να δει πόσο άλλαξε το σκοτεινό αυτό τοπία τα τελευταία χρόνια. 

👍Η εξέλιξη της ιστορίας της Άννα Στίνα Κναπ
👎Η επαναλαμβανόμενη αναφορά στην πυρκαγιά της Κοπεγχάγης με τον ίδιο τρόπο κουράζει

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Υ.Γ. Ο δαίμων του τυπογραφείου στις πάντα προσεκτικές εκδόσεις Μεταίχμιο χτύπησε και στο τρίτο μέρος της τριλογίας καθώς ακόμα οι αναγνώστες αναζητούμε τα κεφάλαια 26, 27, 28 και 30 στο Τρίτο μέρος του βιβλίου, για να τους δώσουμε σημασία όπως μας προτρέπει ο μεταφραστής κ. Γρηγόρης Κονδύλης. 

 

1794 - Οι σκοτεινές μέρες της Στοκχόλμης

Στα ημερολόγια, μετά το 1793, ακολουθεί το 1794 και επειδή ποιοι είμαστε εμείς για να αποκλίνουμε από το χρόνο, όπως τον έχουν ορίσει οι επιστήμονες, συνεχίσαμε το ταξίδι μας στην ανάγνωση με το επόμενο βιβλίο της τριλογίας του Σουηδού Niklas Natt och Dag, "1794 - Οι σκοτεινές μέρες της Στοκχόλμης".

Ακολουθώντας το ίδιο μοτίβο με το προηγούμενο βιβλίο, ο Σουηδός συγγραφέας έχει χωρίσει την πλοκή σε τέσσερα μέρη, κάθε ένα από τα οποία αντιστοιχεί σε μια εποχή του χρόνου. Ξεκινάμε με την ιστορία αγάπης δύο νέων, η οποία δεν θα εξελιχθεί πολύ καλά και αυτό είναι κάτι που αποπνέει από τις πρώτες κιόλας σελίδες. 

Γνώριμα πρόσωπα από το πρώτο βιβλίο της σειρά επιστρέφουν για να διαλευκάνουν ένα φόνο που οδήγησε έναν άνθρωπο στο νοσοκομείο - ένα βήμα πριν το τρελάδικο - και τους γονείς του θύματος σε μια ζωή γεμάτη θλίψη, οδύνη και απορία. 

Διάφορες ιστορίες μπλέκονται περίτεχνα κάτω από τα σκοτεινά σοκάκια της Στοκχόλμης, η οποία φαντάζει πιο "ζωντανή" από ό,τι ένα χρόνο πριν. Το μυστήριο εν τέλει λύνεται, αλλά οι ιστορίες των πρωταγωνιστών αναμένεται να ολοκληρωθούν στο τρίτο βιβλίο της σειράς. 

Ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με ιστορικές αναφορές για τη Στοκχόλμη κατά τα ύστερα χρόνια του 18ου αιώνα που θα αρέσει ιδιαίτερα στους φίλους του είδους. 

👍Η ανάπτυξη των ιστοριών των πρωταγωνιστών που είχαμε γνωρίσει στο πρώτο βιβλίο της σειράς
👎Η "ανατροπή" που είναι τόσο προφανής που περιμένεις γύρω στις 500 σελίδες απλά για να επιβεβαιωθείς

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

 

1793 - Τότε που βασίλευε η βία

Μετά από δύο γιαπωνέζικα μυθιστορήματα, τι καλύτερο από ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με ιστορικό υπόβαθρο από σκανδιναβό συγγραφέα που έχει αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές και έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα ανά τον κόσμο; 

Αυτό σκέφτηκα κι εγώ και έπιασα στα χέρια μου το "1793 - Τότε που βασίλευε η βία" του Σουηδού Niklas Natt och Dag. Έλα, όμως, που το "αστυνομικό μυθιστόρημα" είναι το πρόσχημα και το μυθιστόρημα αποτελεί ένα κατεξοχήν ιστορικό μυθιστόρημα που για να γίνει πιασάρικο έχει ως κεντρική ιδέα την ανακάλυψη του δολοφόνου ενός ακρωτηριασμένου πτώματος. 

Αυτή η σκηνή σημαδεύει το πρώτο μέρος του βιβλίου και θα το συνοδεύσει αόρατα μέχρι το τέταρτο μέρος, κάθε ένα από τα οποία περιγράφει μια διαφορετική ιστορία καλώντας τον αναγνώστη να φτάσει ως το τέλος για να ανακαλύψει το μακάβριο μυστικό που κρύβεται και να φτάσει στην κάθαρση, από την οποία  - όσο και να το θέλουν - απέχουν οι τέσσερις πρωταγωνιστές του βιβλίου παρασάγγας. 

Οι αληθοφανείς περιγραφές της Στοκχόλμης κατά την διάρκεια του πιο παγωμένου, καταγεγραμμένα, έτους, σε μια από τις πιο ταραχώδεις στιγμές της ιστορίας της είναι πιο φρικιαστικές και από τα αιματηρά γεγονότα που συμβαίνουν στις 550 σελίδες του μυθιστορήματος. 

Μια ιστορία που δεν σε αφήνει να ξεκολλήσεις, η οποία θα εκτιμηθεί κυρίως από όσους αρέσκονται να διαβάζουν ιστορικά μυθιστορήματα. 

👍Οι ζωντανές περιγραφές της Στοκχόλμης του 18ου αιώνα
👎Η υπερβολική στόχευση στην αληθοφάνεια των γεγονότων ίσως στερεί τον συναισθηματισμό στους χαρακτήρες

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Υ.Γ. Ο δαίμων του τυπογραφείου στις πάντα προσεκτικές εκδόσεις Μεταίχμιο χτύπησε στην εισαγωγική σελίδα του τρίτου μέρους και το "1793" έγινε "1973". 

 

Άρωμα Πάγου

Μετά το "Ξενοδοχείο Ίρις" της Yoko Ogawa σειρά είχε το "Άρωμα Πάγου". Ο αρωματοποιός Χιρογιούκι πεθαίνει και η σύντροφός του, Ρυόκο, ξεκινάει ένα ταξίδι αναζήτησης του παρελθόντος του. Στην πορεία συνειδητοποιεί ότι η ίδια γνωρίζει ελάχιστα για εκείνον και όσο περισσότερο σκάβει, τόσο περισσότερο οι αναμνήσεις την λερώνουν. 

 Για εκείνη ήταν ένας τακτικός, στοργικός σύντροφος με ικανότητα στην απομνημόνευση μυριάδων διαφορετικών οσμών, μια ικανότητα ιδιαίτερα χρήσιμη στη ζωή του. Για τον υπόλοιπο κόσμο ήταν μια μαθηματική ιδιοφυΐα, η οποία σταμάτησε την καριέρα μετά από ένα συμβάν σε ένα μαθηματικό διαγωνισμό, το οποίο την σημάδεψε. Άριστος πατινέρ προκαλόύσε τον θαυμασμό σε όσους τον συναντούσαν στο αγαπημένο το παγοδρόμιο. 

Η Yoko Ogawa μέσω της αναζήτησης της Ρυόκο μας εξαναγκάζει να αναλογιστούμε πόσα λίγα είναι τα θραύσματα μιας ζωής που αφήνουν σημάδια στους ανθρώπους γύρω μας, ακόμα και αν ο λόγος της στο βιβλίο δεν μας κάνει να συμπονούμε την πρωταγωνίστρια για την απώλεια του συντρόφου της. Ίσως έτσι είναι οι Ιάπωνες.

Ένα βιβλίο για την απώλεια, γεμάτο μυρωδιές, που διαβάζεται εύκολα. 

👍Ένα ταξίδι ως την Πράγα, πολύ όμορφο και καθόλου επιτηδευμένο
👎Η έλλειψη οποιασδήποτε συμπόνιας για το χαμό του συντρόφου της πρωταγωνίστριας

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩

Ξενοδοχείο Ίρις

Η πρώτη μου επαφή με την Yoko Ogawa ήταν στο εξαιρετικό "Η αστυνομία της μνήμης", το οποίο πραγματικά με έκανε να αλλάξω τη γνώμη μου για τους Ιάπωνες συγγραφείς. Πιστεύοντας ότι και στα προηγούμενα βιβλία της η συγγραφέας δεν θα με απογοητεύσει, έπιασα το "Ξενοδοχείο Ίρις".

Από το οπισθόφυλλο, η υπόθεση δεν με κέρδισε -ίσα ίσα μου θύμισε τις Πενήντα αποχρώσεις του γκρι- αλλά πότε βασίστηκα σε ένα οπισθόφυλλο για να κρίνω ένα βιβλίο; Μια νεαρή κοπέλα ζει σε μια μικρή πόλη με τη μητέρα της, η οποία είναι φιλοχρήματη και διευθύνει το Ξενοδοχείο Ίρις. Η κοπέλα ανακαλύπτει τον "έρωτα" μέσα από τα μάτια ενός ηλικωμένου μεταφραστή, χάνοντας παράλληλα τον εαυτό της (ή ανακαλύπτοντάς τον), ενώ από την πρώτη σελίδα του βιβλίου θα έπρεπε να είχε "τρέξει" μακρία. Happy end δεν υπάρχει και σε αυτό που φαντάζει τόσο φυσιολογικό συμβάλλει ένας μουγγός ανηψιός. 

Γράφοντας τις παραπάνω σειρές συνειδητοποιώ ότι η ιστορία είναι εντελώς απλουστευμένη και δίχως επιπλέον νοήματα, ακόμα και η μικρή ανατροπή στο τέλος φαίνεται από μίλια μακριά. Μα πώς αλλιώς όταν η Ogawa με τον επαναλαμβανόμενο τρόπο που περιγράφει κάθε χαρακτήρα μας δίνει επακριβώς να καταλάβουμε τόσο για τον χαρακτήρα του όσο και για το ποιες είναι οι προθέσεις του. Το κάνει, όμως, με τόσο μαεστρικό τρόπο που οι 270 σελίδες του βιβλίου σε απορροφούν και δεν θες να το αφήσεις από τα χέρια σου. 

Αν κάποιος θέλει ένα εύκολο ανάγνωσμα με ξεκάθαρη αρχή, μέση και τέλος, το βιβλίο αυτό δεν θα τον απογοητεύεσει. 

👍Οι περιγραφές των προσωπικών σκηνών της πρωταγωνίστριας με τον ηλικιωμένο μεταφραστή
👎Η αχρείαστη προσθήκη του ανηψιού στην εξέλιξη της ιστορίας

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Άουστερλιτς

 

Από τις πρώτες σειρές του "Άουστερλιτς" του Georg-Winfred Sebald κατάλαβα ότι αυτό το βιβλίο είναι ιδιαίτερο και έχει αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές εξαιτίας της ιδιαιτερότητας στον τρόπο γραφής. 

Συγκεκριμένα, τα κεφάλαια απουσιάζουν, η ιστορία αλλάζει χρόνο, τόπο, πρόσωπα, ύφος χωρίς να σε προετοιμάσει, η αφήγηση είναι χειμαρρώδης και το μέγεθός του είναι τέτοιο που σε προκαλεί να μην το αφήσεις από τα χέρια γιατί δεν ξέρεις αν όντως στο σημείο που θες να σταματήσεις είναι όντως το τέλος εκείνης της μικρής ιστορίας που αποτελεί μέρος τη μεγαλύτερης ιστορίας που αποτελεί μέρος του ίδιου του βιβλίου, ή απλά σε ξεγέλασε ο Γερμανός συγγραφέας με τα καμώματά του. 

Ο συγγραφέας γνωρίζει τον Άουστερλιτς στον σταθμό τρένων της Αμβέρσας. Ο πρωταγωνιστής είναι ένας μοναχικός άνδρας που προσπαθεί να ανακαλύψει την αληθινή του ταυτότητα. Διατρέχοντας την Ευρώπης μέσα από τις μνήμες του μαθαίνουμε για την παιδική του ζωή και πώς από ένα χωριό της Τσεχίας έφτασε στην Ουαλλία. 

Μέσα από ενέργειες και φράσεις του, μαθαίνουμε καλύτερα την φιλοσοφία του για τη ζωή, όπως η αξεπέραστη θεωρία για το "μεγαλύτερο κατασκεύασμα του ανθρώπου", θεωρίες οι οποίες φαντάζουν καθόλου ξένες για έναν ταξιδιώτη της ζωής όπως αυτόν. Η περιγραφή των διάφορων τοπίων, αλλά και οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες δίνουν μια επιπλέον νότα μελαγχολίας στο παρελθόν που επανέρχεται στις ζωές μας.

Ένα μελαγχολικό βιβλίο που σε αφήνει με μια αίσθηση αισιοδοξίας. σίγουρα του αξίζει μια ανάγνωση. 

👍Η εναλλαγή του σκηνικού στο οποίο διαδραματίζονται κάθε φορά τα γεγονότα
👎Ο τρόπος γραφής δεν βοηθάει σε διαλείμματα κατά την ανάγνωση 

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩

Δεν είμαστε αγγελούδια

Είχα συμφωνήσει με τον εαυτό μου ότι δεν θα διαβάσω άλλο βιβλία με θέμα την Αλγερία. Η τελευταία μου επαφή με τη χώρα και τη λογοτεχνία γύρω από αυτή ήταν φρικτή, τόσο που δεν θυμάμαι καν ποιο ήταν το βιβλίο αυτό που με έκανε να κάνω αυτή τη συμφωνία. 

΄

Έχω συμφωνήσει, γενικά, αρκετά πράγματα με τον εαυτό μου. Όλως περιέργως, ο εαυτός μου έχει σπάσει κάποιες από αυτές τις συμφωνίες. Όπως, παραδείγματος χάριν, το ότι δεν θα διαβάσω άλλο βιβλίο σχετικά με την Αλγερία. Το "Δεν είμαστε αγγελούδια" του Mathieu Belezi ήταν ο λόγος της αθέτησης της συμφωνίας αυτής και για να είμαι ειλικρινής, δεν του κακιώνω. 

Έχω φτάσει σε σημείο να ακολουθώ, εκτός από κάποιους συγγραφείς, πιστά και κάποιους μεταφραστές. Ο Αχιλλέας Κυριακίδης είναι ένας τέτοιος μεταφραστής. Αποδίδει με μαεστρικό τρόπο στις περίπου 130 σελίδες του βιβλίου όλη τη φρίκη που βίωσε μια ομάδα γάλλων αποίκων στην Αλγερία του 19ου αιώνα, όπως την μεταφέρει ο αιρετικός, πολλές φορές, για τις απόψεις του Μπελεζί. 

Μέσα από το επαναλαμβόμενο μοτίβο (βαριά δουλειά) - (λουτρό αίματος) - (βαριά δουλειά) ο Μπελεζί παρουσιάζει τη διαφορά στην κοσμοθεωρία των δύο πλευρών - γάλλοι άποικοι / γηγενείς -  την εκρηκτική συνύπαρξή τους, ενώ παράλληλα ασκεί κριτική στην εξουσία, η οποία απομακρυσμένη από τις εξελίξεις, έδινε κατευθύνσεις ενώ στην πραγματικότητα ζούσε στον δικό της κόσμο. 

Ένα βιβλίο που θα αρέσει σε όσους καταπιάνονται με ιστορικά θέματα, ενώ ίσως κλοτσήσει χαμηλά στα αχαμνά όσους έχουν θεοποιήσει τη γαλλική κουλτούρα. 

👍Η ρεαλιστική περιγραφή της ζωής στην Αλγερία του 19ου αιώνα
👎Το επαναλαμβανόμενο μοτίβο δεν αφήνει περιθώρια για εκπλήξεις

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

 

Η Εποχή των Τυφώνων

Ρούφηξα κυριολεκτικά απνευστί το βιβλίο της Fernanda Melchor "Η Εποχή των Τυφώνων". Χωρισμένο σε οχτώ κεφάλαια, το μικρής έκτασης βιβλίο παρουσιάζει τις ζωές κάποιων κατεστραμένων ανθρώπων που ζουν σε μια μικρή κωμόπολη του Μεξικό.

Όλα ξεκινάνε από την ανακάλυψη του πτώματος της Μάγισσας, του κεντικού χαρακτήρα του βιβλίου, από μια παρέα παιδιών. Από εκεί και στο εξής, με ξέφρενο ρυθμό και μακροπεριόδο λόγο που σε λαχανιάζει για να παρακολουθήσεις όσα συμβαίνουν μαθαίνεις μικρές ιστορίες ανθρώπων, οι οποίοι με κάποιο τρόπο συνδέθηκαν με τη Μάγισσα, ιστορίες βίας, φόνων, σεξ, πορνείας, βιασμών, εμπορίας ναρκωτικών, ομοφοβίας και ό,τι άλλο μπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους. 

Θύτες και θύματα γίνονται ένα και όλων η μοίρα είναι προδιαγεγραμμένη να καταλήξει στο ίδιο μέρος, όπως και εκείνη της Μάγισσας, η οποία αν και νεκρή από τις πρώτες κιόλας σελίδες, ζωντανεύει από τις στυγνές, γεμάτες ένταση και βωμολοχίες (ποτέ δεν φανταζόμουν ότι μια συγγραφέας θα έβριζε τόσο πολύ) περιγραφές των ηρώων του βιβλίου. 

Μέσα στη μαυρίλα και την απαισιοδοξία του βιβλίου, ακόμα και το φωτάκι που αχνοφαίνεται στο τέλος, περισσότερο μοιάζει με ειρωνική σκηνή παρά με παράθυρο προς την ελπίδα. Ίσως, το τραγούδι του παππού να μην αρκεί. 

👍Η ωμή γλώσσα που χρησιμοποιεί η συγγραφέας
👎Το κεφάλαιο εφτά είναι μικρό, τόσο σε μέγεθος, όσο και σε αξία και αδικεί το βιβλίο

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Οι Αθέατοι

Έκανα το λάθος και έπιασα στα χέρια μου το βιβλίο "Οι Αθέατοι" του Alain Damasio, αμέσως μετά την ολοκλήρωση δύο εξαιρετικών βιβλίων που προηγήθηκαν (Το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο και Cloud Atlas). Έτσι, μέσα μου, παρά την μεγάλη κορδέλα που τύλιγε το βιβλίο και έγραφε "Το καλύτερο βιβλίο της χρονιάς" ήξερα ότι κάτι τέτοιο - τουλάχιστον στη δική μου περίπτωση- δεν θα ίσχυε. 

Η εμπειρία, όμως, ήταν άκρως ενδιαφέρουσα. Το μυθιστόρημα σε τραβάει μέσα σε έναν δυστοπικό κόσμο του κοντινού μέλλοντος (2040) στη Γαλλία, όπου οι πολυεθνικές ελέγχουν τα πάντα, ακόμα και την καθημερινότητα των πολιτών. Σε ένα κόσμο όπου όλα γίνονται φορώντας το μαγικό δαχτυλίδι (όχι το ένα που εξουσιάζει τον κόσμο, αλλά το αντίστοιχο "τσιπάκι" του βιβλίου), διαδραματίζεται η ιστορία των "Αθέατων".

Οι έξι κεντρικοί χαρακτήρες μιλούν ο καθένας με τον δικό του τρόπο, κάτι που αποτυπώνεται και στο χαρτί με διαφορετική γραμματοσειρά, αλλά και διαφορετικά σημεία στίξης. Κοινή συνισταμένη η ύπαρξη των "Αθέατων" στη ζωή τους. 

Η γραφή του Νταμαζιό είναι πυκνή και γεμάτη εικόνες που σε καθηλώνουν, ενώ οι ιδέες του αμφισβητούν βαθιά την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα. Μέσα από τη δράση και τον στοχασμό των χαρακτήρων, το βιβλίο σε αναγκάζει να σκεφτείς για την ελευθερία, την τεχνολογία και τις προσωπικές επιλογές μας σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει.Το βιβλίο δεν είναι απλώς μια δυστοπία, αλλά μια φιλοσοφική αναζήτηση για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος σε έναν ψηφιακό κόσμο. 

Σε έναν κόσμο που αλλάζει, συγγραφείς με προβληματισμούς όπως ο Alain Damasio επιβάλλεται να υπάρχουν και να γράφουν. 

👍Οι προβληματισμοί που θέτει το βιβλίο
👎Η αργή εξέλιξη της πλοκής, ακόμα και σε σημεία έντονης δράσης

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

 

Cloud Atlas

Το 2012, (ίσως όχι και τόσο) μικρό παιδάκι τότε, είχα παρακολουθήσει στον κινηματογράφο την ταινία "Cloud Atlas". Ενώ μου είχε αρέσει αρκετά το όλο μπερδεμένο του πράγματος, εντούτοις οι κριτικές που διάβαζα αργότερα από τους "ειδικούς" ήταν αντίθετες προς την άποψη μου. Σκαλίζοντας λίγο παραπάνω, ανακάλυψα ότι οι βιβλιόφιλοι ανα τον κόσμο, αλλά και στην Ελλάδα, θεωρούσαν το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε η ταινία αριστούργημα. Ο στόχος να διαβάσω αυτό το κείμενο είχε τεθεί.

Περιμένοντας στωικά τόσα χρόνια να επανακυκλοφορήσει (ήλπιζα) από κάποιον εκδοτικό οίκο στην Ελλάδα το μυθιστόρημα του David Mitchell, η χαρά μου για την πρωτοβουλία των εκδόσεων Μεταίχμιο σε μία εξαιρετικά προσεγμένη έκδοση με επίμετρο, μάλιστα, του ίδιου του συγγραφέα, δεν περιγραφόταν,

Το βιβλίο το ρούφηξα κυριολεκτικά μέσα σε κάτι ώρες. Το δέσιμο έξι διαφορετικών ιστοριών με τη σειρά Α1, Β1, Γ1, Δ1, Ε1, Ζ, Ε2, Δ2, Γ2, Β2, Α2 ήταν κάτι το οποίο είχε αποδωθεί και στην ταινία, οπότε ήξερα τι να περιμένω. Οι έξι διαφορετικοί κόσμοι που ανοίχτηκαν εμπρός μου με γοήτευσαν αρκετά. Η αγαπημένη μου ιστορία έγινε πλέον η Α σε αντίθεση με την Δ που είχα λατρέψει βλέποντας την ταινία. 

Γράφοντας αυτή την κριτική, αντιλαμβάνομαι ότι επανέρχονται στις μνήμες μου οι σκηνές από την ταινία με εμένα πιο ζωντανό θεατή, έχοντας ξαναζήσει τα ίδια μέρα και τα ίδια πρόσωπα διαβάζοντας το βιβλίο. Ο ίδιος ο Μίτσελ στο επίμετρο αναφέρει ότι στο μυθιστόρημά του όλα είναι τακτοποιημένα εκ προοιμίου. Ήξερε από πριν τι ήθελε να γράψει, πώς να το συνδέσει με το επόμενο και πώς να ολοκληρώσει την ιστορία του. Ακόμα και ο τίτλος, "Άτλας Νεφών", αν και παράταιρος, αποκτά νόημα, όπως οι λέξεις που συνθέτουν τις 612 σελίδες του βιβλίου, όπως οι σταγόνες που συνθέτουν έναν ωκεανό. 

"Κι ωστόσο τι είναι ένας ωκεανός, αν όχι ένα πλήθος από σταγόνες;"

 👍Το τέλος της ιστορίας Α1 που σε βάζει στο νόημα του βιβλίου

 👎Η ιστορία Ζ που αδικείται από την σύγκρισή της με τις άλλες

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩

Το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο

Όταν έχεις διαβάσει διθυραμβικές κριτικές για ένα βιβλίο, δύο πράγματα σου περνούν συνήθως από το μυαλό. Το πρώτο είναι ότι το βιβλίο είναι ένα υπερεκτιμημένο ανάγνωσμα που οι περισσότεροι το ανεβάζουν ψηλότερα από όσο του αξίζει για να μην θεωρηθούν από τους υπόλοιπους ως αδαείς. Το δεύτερο είναι ότι πρέπει να το διαβάσεις και εσύ ώστε να επιβεβαίωσεις τον παραπάνω συλλογισμό.

Έτσι κάπως, έπεσε στα χέρια μου "Το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο" του Günter Grass στην επανέκδοση που πραγματοποίησαν οι εκδόσεις Πατάκη. Από τις πρώτες, κιόλας, σελίδες, ο Γκύντερ Γκρας υφαίνει μαεστρικά ένα δικό του κόσμο με πρωταγωνιστή τον Όσκαρ, έναν τρόφιμο ψυχιατρείου - όπως παραδέχεται ο ίδιος- ο οποίος με τον δικό του τρόπο παρουσιάζει τη ζωή του, όπως την έζησε πριν καλά καλά γεννηθεί μέχρι και την ηλικία των τρίαντα χρόνων που είναι σήμερα. Σταθερή συντροφιά του, το τενεκεδένιο του ταμπούρλο. 

Ο βραβευμένος με Νόμπελ, Γερμανός συγγραφέας, με την πολυτάραχη ζωή, μέσα σε 780 σελίδες, τις οποίες χωρίζει σε τρία μέρη διατρέχει την ζωή στη Γερμανία, πριν, κατά την διάρκεια και μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, μέσα από την ματιά του αλλοπρόσαλου κεντρικού ήρωα. Άτομα πλαισιώνουν τη ζωή του νάνου Όσκαρ, μέρη αλλάζουν εν ριπή οφθαλμού, ο χρόνος κυλάει και όλα δένουν αρμονικά με ένα αφηγηματικό τρόπο, ο οποίος σε αναγκάζει να τρέξεις για να προλάβεις την επόμενη σελίδα πριν χαθεί. Ακόμα και αν στο τέλος μπερδευτείς, ο ίδιος ο Όσκαρ, ανακεφαλαιώνει σε μία παράγραφο όλα όσα έζησες μαζί του, αφήνοντάς σε μια μία γλυκόπικρη αίσθηση καθώς όλα τα ωραία πράγματα κάποτε φτάνουν στο τέλος. 

Εϊναι το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο το καλύτερο βιβλίο που διάβασα ποτέ; Μάλλον όχι, ακόμα εξακολουθώ να έχω άλλο στην κορυφή της σχετικής λίστας. Είναι το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο το καλύτερο βιβλίο που διάβασα φέτος; Αναντίρρητα. 

👍Αν αναφέρω κάτι, θα αδικήσω τα υπόλοιπα μέρη του βιβλίου
👎Πραγματικά, τίποτα.

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩✩

 

Το τραγούδι του προφήτη

Είχα αναφερθεί στο παρελθόν για το πόσο αξιοκρατικά είναι κάποια βραβεία βιβλίων (διαβάστε εδώ). "Το τραγούδι του προφήτη" το είχα βάλει στη λίστα όταν ο Ιρλανδός συγγραφέας Paul Lynch απέσπασε για αυτό του το μυθιστόρημα το 2023 το βραβείο Booker. Οι κριτικές που ακολούθησαν ήταν διθυραμβικές για εκείνο το ατελείωτο κατεβατό λέξεων, χωρίς παραγράφους, και χωρίς διακριτούς διαλόγους, σε ένα κείμενο 330 σελίδων ποτισμένων από τόση μαυρίλα που μόνο το πιο πυκνό σκοτάδι στα νησιά Σβάλμπαρντ μια κρύα νύχτα του χειμώνα μπορεί να συγκριθεί. 

 

Σας έχω μιλήσει, επίσης, στο παρελθόν για την προστιθέμενη αξία που αποκτούν τα βιβλία που δεχόμαστε ως δώρα (διαβάστε εδώ). Όπως καταλάβατε, από τη στιγμή που δέχτηκα σαν δώρο ένα βιβλίο που ήθελα από μόνος μου να διαβάσω και ένας καλός μου φίλος φρόντισε να το βγάλει από τη λίστα με τις μελλοντικές αγορές, δεν έχασα ευκαιρία να το ξεκινήσω και να το τελειώσω σε μία μέρα. 

Ο Paul Lynch συνθέτει μια ιστορία με κεντρικό ήρωα την Άιλις (ήρωας - ηρωίδα μικρή σημασία έχει στο συγκεκριμένο βιβλίο), η οποία μετά την βίαιη σύλληψη και εξαφάνιση του άντρα της Λάρι παλεύει να μείνει δυνατή για τα παιδιά της ξεκινώντας τον δικό της αγώνα για την ανεύρεση του συζύγου της σε μια δυστοπική Ιρλανδία (μικρή σημασία έχει η χώρα), της οποία οι κάτοικοι βιώνουν στο πετσί τους τις συνέπειες της βίαιης αλλαγής του πολιτεύματος. 

Ενα μυθιστόρημα που θα μπορούσε να τοποθετηθεί σε οποιαδήποτε χώρα, σε οποιαδήποτε πόλη, σε οποιοδήποτε μέρος, σε οποιοδήποτε χρόνο, με οποιοδήποτε κεντρικό πρωταγωνιστή, με οποιουσδήποτε δευτερεύοντες χαρακτήρες (πάντα τα παιδιά δημιουργούν μια έξτρα συγκινησιακή φόρτιση) αρχίζει, εξελίσσεται και τελειώνει απνευστί προσπαθώντας σαν μια κακόγουστη φάρσα να σου προκαλέσει βίαια συναισθήματα, τα οποία λείπουν από αυτούς που τα βιώνουν. 

Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση, αρκετές σκηνές, έρχονται στη μνήμη μου σαν flashback, διαταράσσοντας το πυκνό σκοτάδι με το οποίο μας πότισε ο Ιρλανδός συγγραφέας. Μια μεταφορά στον κινηματογράφο κρίνεται επιτακτική και νομίζω θα γίνει πραγματικότητα. 

👍Μια από τις πιο ρεαλιστικές δυστοπίες που έχουν αποτυπωθεί στο χαρτί
👎Ο λάθος χειρισμός του κεντρικού προσώπου της ιστορίας

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩