Το "Ντέρμπι του νεκρού παιδιού του" Valerio Marchi ξεκινάει με όλες τις προϋποθέσεις να γίνει ένα δυνατό, αποκαλυπτικό αφήγημα γύρω από ένα από τα πιο θρυλικά επεισόδια στη σύγχρονη ιστορία των ιταλικών γηπέδων. Η κεντρική ιδέα είναι πραγματικά συναρπαστική: ένα ντέρμπι που σταματάει, χιλιάδες άνθρωποι που πανικοβάλλονται, μια φήμη που θεριεύει μέσα σε λεπτά και μια συλλογική ψυχολογία που μετατρέπεται σε βόμβα έτοιμη να εκραγεί. Η εισαγωγή του βιβλίου σε κερδίζει· ο Marchi δείχνει ότι γνωρίζει το αντικείμενό του, γράφει με ρυθμό, με στιβαρότητα, με εκείνη τη σιγουριά του ανθρώπου που ξέρει καλά πού σε οδηγεί.
Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα: σε οδηγεί… αλλού.
Ενώ περιμένεις να δεις μια λεπτομερή, καθαρή ανατομία του τι συνέβη πραγματικά στο ντέρμπι της 21ης Μαρτίου 2004 —τι ειπώθηκε, από ποιον, πώς εξαπλώθηκε η φήμη ότι «σκοτώθηκε ένα παιδί», πώς αντέδρασαν οι αστυνομικές δυνάμεις, ο διαιτητής, οι παίκτες— ο συγγραφέας γλιστράει σιγά σιγά σε μια γενικότερη, σχεδόν θεωρητική κοινωνιολογική ανάλυση της μαζικής υστερίας. Αντί να δώσει χώρο στις μαρτυρίες, στη δημοσιογραφική έρευνα, στις πραγματικές φωνές εκείνης της ημέρας, προτιμάει να μιλήσει για το πλήθος ως έννοια, για το βίαιο φαντασιακό των οπαδών, για τη σημειολογία της φήμης.
Όλα αυτά, ενδιαφέροντα —αλλά όχι για αυτό το βιβλίο.
Όποιος ξεκινήσει το βιβλίο χωρίς να γνωρίζει ήδη την ιστορική πραγματικότητα, θα χρειαστεί να φτάσει πολύ αργά στις σελίδες για να αντιληφθεί ότι το «νεκρό παιδί» δεν υπήρξε ποτέ. Και όταν αυτό αποκαλύπτεται, δημιουργείται ένα περίεργο αίσθημα εξαπάτησης —όχι από τα γεγονότα, αλλά από τον ίδιο τον τρόπο που ο Marchi επιλέγει να τα παρουσιάσει. Το ότι η υπόθεση ήταν προϊόν πλάνης, φήμης και παρεξήγησης είναι από μόνο του συναρπαστικό· όμως το βιβλίο δεν καταφέρνει να το μετατρέψει σε κάτι δραματικά αποτελεσματικό. Αντίθετα, σε κάνει να πιστέψεις για λίγο ότι ίσως… όντως κάτι υπήρχε.
Κρίμα για την προσπάθεια του εκλιπόντος συγγραφέα — η αφετηρία προμήνυε κάτι πολύ καλό. Η εκτέλεση, όμως, μοιάζει με ματς που ξεκινάει με καταιγισμό φάσεων και στο τέλος σέρνεται σε ισοπαλία δίχως σκορ.
👍 Η αρχική σύλληψη και οι πρώτες σελίδες που υπόσχονται μια αποκαλυπτική έρευνα
👎 Η ιστορία χάνεται σε γενικόλογη κοινωνιολογία αντί να αποτυπώσει καθαρά τα πραγματικά γεγονότα
Βαθμολογία: ✩✩✩✩
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου