Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα

Για τον τεράστιο Διονύση Σαββόπουλο ό,τι και να πούμε θα είναι λίγο. Άλλωστε, ο μεγάλος Έλληνας καλλιτέχνης έχει τον δικό του τρόπο να εξιστορεί όσα τον σημάδεψαν και να μας κάνει συνοδοιπόρους στην πορεία της ζωής του. 

Στο βιβλίο του "Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα", ο Νιόνιος παραθέτει την αυτοβιογραφία του με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Μιλάει σε πρώτο πρόσωπο και η αφήγηση είναι σαν να τον ακούς να στα διηγείται, όπως, ίσως, έχει κάνει ανά καιρούς στους δικούς του ανθρώπους. Ο ίδιος δήλωσε ότι το βιβλίο το υπαγόρευσε, δεν το έγραψε με χαρτί και μολύβι, γεγονός που προσδίδει στην αφήγηση αμεσότητα και ζωντάνια.

Η αφήγηση ξεκινά σαν ρέουσα εξομολόγηση, με τον Νιόνιο να ξετυλίγει το νήμα της ζωής του χωρίς καμία προσπάθεια ωραιοποίησης. Είναι ένας Σαββόπουλος που αναγνωρίζει τα λάθη του, που κοιτάζει πίσω με στοχασμό, αλλά χωρίς μελοδραματισμούς. Η φωνή του είναι καθαρή, ανθρώπινη και για όσους τον έχουν αγαπήσει, το βιβλίο μοιάζει με προσωπικό ραντεβού.

Μέσα από τις σελίδες, ξεπηδούν δεκάδες σημαντικοί, Έλληνες καλλιτέχνες, με τους οποίους ο Σαββόπουλος ήρθε κοντά μέσα από την κοινή τους επαγγελματική τους πορεία, ενώ παράλληλα διατρέχουμε μαζί με την αφήγηση και την ιστορία των τόπων που έζησε ο ίδιος ανά τα χρόνια.

Αν αγαπάτε τον Διονύση Σαββόπουλο, σπεύσατε, γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα.

 Καλή ακρόαση!

👍 Το ανεπιτήδευτο ύφος του βιβλίου
👎 Η ωραιοποίηση κάποιων γεγονότων

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Εορταστικό τριήμερο στα Γιάννενα

Την αδυναμία μου για την Έρση Σωτηροπούλου την πρωτοαπόκτησα όταν διάβασα το "Μπορείς". Μετά ήρθε το "Ζιγκ Ζαγκ στις νεραντζιές" και η ανάγνωση του "Εορταστικού τριήμερου στα Γιάννενα" επιβεβαιώνει στο εκατό τοις εκατό την άποψή μου. Είναι μία εκ των κορυφαίων Ελληνίδων συγγραφέων. 

Στο Εορταστικό τριήμερο στα Γιάννενα, η Σωτηροπούλου γράφει ένα βιβλίο που σε βάζει σε ένα ιδιαίτερο κλίμα από την πρώτη κιόλας σελίδα. Κοιτώντας κάποιες φορές από την κλειδαρότρυπα και κάποιες φορές εισβάλλοντας ο ίδιος μέσα στο δωμάτιο που στήνει το σκηνικό της στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, γίνεσαι συνένοχος σε ένα νοσηρό εφιάλτη που βιώνει η πρωταγωνίστρια του βιβλίου. 

Η ιστορία ξεκινά σχεδόν ανέμελα: μια γυναίκα φεύγει για ένα τριήμερο με έναν άγνωστο. Η σερβιτόρα το σκάει από το εστιατόριο που δούλευε στο Αγρίνιο (ίσως η μοναδική λογική αναφορά στο βιβλίο) για να περάσει το τριήμερο της 28ης Οκτωβρίου στα Γιάννενα. Ακόμα και αυτές οι μικρές λεπτομέρειες έχουν την σημασία τους για την ψυχοσύνθεση της πρωταγωνίστριας. 

Μέσα σε λιγότερες από εξήντα σελίδες, η Σωτηροπούλου περνάει από το φυσικό στο υπερφυσικό και μπλέκει την πραγματικότητα με το φανταστικό τόσο δεξιότεχνα που δεν τοολμάς να φέρεις αντίρρηση σε οτιδήποτε, όπως και η πρωταγωνίστρια που δέχεται όλα όσα της συμβαίνουν σε αυτή την καταραμένη πόλη, σε αυτό το απεχθές ξενοδοχείο.

Το βιβλίο δεν στηρίζεται στην πλοκή· στηρίζεται στο βάρος. Στο βάρος της μοναξιάς, του φύλου, του βλέμματος. Η πρωταγωνίστρια δεν θέλει να τη βλέπουν, δεν θέλει να υπάρχει έτσι όπως της υπαγορεύουν να υπάρχει. Είναι γυναίκα, είναι σώμα, είναι επιθυμία - και όλα αυτά είναι αφορμές για να τιμωρηθεί. Από την κοινωνία, τους άντρες, και κυρίως από τον ίδιο της τον εαυτό. 

Η γραφή είναι στακάτη, απόλυτα λιτή και τρομακτικά ευθύβολη. Δεν υπάρχει τίποτα περιττό, τίποτα εύκολο. Όλα είναι ψίθυροι σε σκοτεινά δωμάτια, όλα είναι υπονοούμενα που σε αναγκάζουν να κοιτάξεις πιο προσεκτικά. Η Σωτηροπούλου δεν γράφει για να παρηγορήσει· γράφει για να στριμώξει. Και το καταφέρνει.

👍 Η ατμόσφαιρα που δημιουργείται από την ακριβή και αποπνικτική αφήγηση γραφή

👎 Η μικρή έκταση του βιβλίου, πραγματικά δεν θέλεις να τελειώσει

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

Η 8η Μέρα

Επιτέλους φτάσαμε στο τέλος της σειράς βιβλίων των Nicci French με πρωταγωνίστρια την Φρίντα Κλάιν. Στην 8η Μέρα, όλα πλέον γίνονται να να αναμετρηθεί η πρωταγωνίστρια με τον Ντιν Ριβ, τον μεγάλο εχθρό της που την καταδιώκει σε όλη τη σειρά. Το βιβλίο στήνει μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, με τη Φρίντα να κινείται στη σκιά, κυνηγημένη και πιο εκτεθειμένη από ποτέ.

Η ένταση είναι υπόγεια και σταθερή, αλλά οι εξουθενωτικές περιγραφές δεν ενισχύουν την αίσθηση της καταδίωξης που θα έπρεπε να υπήρχε, ειδικά, το μεσαίο μέρος πλατειάζει. Επιπλέον, η δεύτερη "πρωταγωνίστρια" που εμφανίζεται για να σηκώσει ένα κομμάτι της πλοκής είναι τόσο αδιάφορη που κόβει από την ένταση, αντί να τη δυναμώσει.

Όταν τελικά έρχεται το τέλος, είναι αξιοπρεπές - αλλά όχι εκρηκτικό. Η αναμέτρηση που χτίζαμε για εφτά βιβλία δεν φτάνει ποτέ στην κορύφωση που η σειρά δικαιούταν.

Συνολικά, θα έλεγε κανείς ότι τα βιβλία αυτά αποτελούν μια καλή συντροφιά για κάποιον που του αρέσει το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να κοιτάξουν στα μάτια έργα άλλων συγγραφέων, ιδιαίτερα της σκανδιναβικής σχολής. 

👍 Κλειστοφοβική ατμόσφαιρα και σταθερή αγωνία
👎 Αδιάφορη δεύτερη πρωταγωνίστρια και φινάλε λιγότερο εκρηκτικό από όσο άξιζε

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩

Ματωμένη Κυριακή

Στο έβδομο βιβλίο της σειράς, Ματωμένη Κυριακή, η Φρίντα Κλάιν επιστρέφει με μια υπόθεση που την φέρνει αντιμέτωπη με τους πιο σκοτεινούς φόβους της. Οι Nicci French συνεχίζουν να σπρώχνουν την ηρωίδα τους σε επικίνδυνα νερά, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα γεμάτη ένταση, ψυχολογικό βάθος και ανατροπές που κρατούν τον αναγνώστη σε εγρήγορση.

Η υπόθεση ξεκινά με έναν ανοιχτό φόνο, που φαίνεται να συνδέεται με έναν κατά συρροή δολοφόνο. Καθώς η Φρίντα αναλαμβάνει την έρευνα, η υπόθεση την οδηγεί σε επικίνδυνες περιοχές του παρελθόντος, ενώ παράλληλα η παρουσία του Ντιν Ριβ, του συνεχούς εφιάλτη της, καθιστά την κατάσταση ακόμα πιο αβέβαιη. Οι οριακές καταστάσεις και η ψυχική ένταση που βιώνει η Φρίντα προσδίδουν στο βιβλίο μια προσωπική διάσταση, με τον χαρακτήρα της να είναι πιο εκτεθειμένος από ποτέ.

Η «Ματωμένη Κυριακή» είναι σίγουρα ένα δυνατό βιβλίο, αλλά δεν καταφέρνει να φτάσει την κορυφή των προηγούμενων τόμων της σειράς. Οι θετικές του πλευρές, ωστόσο, είναι αρκετές για να το κρατήσουν ενδιαφέρον και να διατηρήσουν τον αναγνώστη καθηλωμένο.

👍 Σφιχτοδεμένη πλοκή και δυνατές ανατροπές
👎 Βιαστική επίλυση της υπόθεσης

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩ 

Το Ρέκβιεμ του Σαββάτου

Στο Ρέκβιεμ του Σαββάτου, η Φρίντα Κλάιν επιστρέφει για άλλη μια φορά με μια υπόθεση που απαιτεί όλη τη διαίσθηση και την ψυχραιμία της. Αυτή τη φορά, το ενδιαφέρον στρέφεται γύρω από την Χάνα Ντόχερτι, μια κοπέλα που καταδικάστηκε για την άγρια δολοφονία της οικογένειάς της και βρίσκεται κλεισμένη σε μια ψυχιατρική κλινική υψίστης ασφαλείας. Η Φρίντα καλείται να ανασυγκροτήσει τα γεγονότα εκείνης της νύχτας και να ανακαλύψει αν η Χάνα είναι πραγματικά ένοχη ή αν έχει πέσει θύμα μιας σοβαρής αδικίας.

Η αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από την υπόθεση, σε συνδυασμό με την προσωπική εμπλοκή της Φρίντα, δημιουργεί έναν αίσθημα συνεχούς έντασης και ανησυχίας. Η ανασύνθεση των γεγονότων και η επιμονή της Φρίντα να φτάσει στην αλήθεια αποπνέει μια υποβλητική ατμόσφαιρα. Όμως, καθώς η πλοκή προχωρά, κάτι αλλάζει. Η έρευνα της Φρίντα συχνά περνά σε κύκλους, και η πλοκή φτάνει σε ένα σημείο όπου τα νέα στοιχεία αργούν να έρθουν στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη της ιστορίας να γίνεται πιο αργή και λιγότερο δυναμική.

Έχω φτάσει σε σημείο να πιστεύω ότι το συγγραφικό δίδυμο Nicci French το κάνει επίτηδες να δημιουργεί τόσο αδιάφορους, δευτερεύοντες χαρακτήρες για να τραβά όλα τα βλέματα η Φρίντα.

Το βιβλίο κλείνει με μια σκηνή που ανοίγει τον δρόμο για το επόμενο βιβλίο της σειράς, ενώ η δράση εξελίσσεται με ταχύτητα και το Λονδίνο παραμένει η καρδιά της αφήγησης. Τι καλύτερο να ζητήσει κανείς;

👍 Η ανατροπή στο τέλος πραγματικά ξαφνιάζει
👎 Η Χάνα, αν και ιδιαίτερος χαρακτήρας δεν γνωρίζει τη συμπόνια του αναγνώστη

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

Οργισμένη Παρασκευή

Η Φρίντα Κλάιν επιστρέφει για μια ακόμα περιπέτεια και το πέμπτο βιβλίο της σειράς Οργισμένη Παρασκευή προσφέρει και πάλι ένταση, μυστηριώδη ατμόσφαιρα και σφιχτοδεμένη πλοκή, αλλά με κάποιες αδυναμίες που περιορίζουν την αριστεία της.

Η έρευνά της Φρίντα την εμπλέκει σε έναν κόσμο γεμάτο ψέματα, αποκαλύψεις και σκοτεινά μυστικά. Πλέον η Φρίντα γίνεται μέρος της υπόθεση και όχι εξωτερικός παρατηρητής.  Το πρώτο μισό του βιβλίου είναι απολαυστικό και γεμάτο ένταση. Με τη μοναδική της ικανότητα να διαλύει τα προσωπικά της σύνορα και να εισχωρεί στα πιο σκοτεινά μονοπάτια των άλλων, μας κρατά σε εγρήγορση με τις δυναμικές σχέσεις και τις ανατροπές.

Ωστόσο, από το δεύτερο μισό και μετά, η ιστορία φαίνεται να χάνει την ορμή της. Κι ενώ η ένταση παραμένει, η πλοκή αρχίζει να μοιάζει αποκομμένη και επαναλαμβανόμενη. Η μετάβαση προς το φινάλε είναι αμήχανη και θυμίζει πως, κάποιες φορές, οι ιδέες δεν είναι ατέλειωτες και η κορύφωση μένει ανεκπλήρωτη.

Το βιβλίο διατηρεί τη σκοτεινιά και την ατμόσφαιρα που περιμένουμε από τη σειρά, αλλά οι δευτερεύοντες χαρακτήρες δεν προσφέρουν τίποτα ουσιαστικό στην πλοκή, κάνοντάς τους να φαίνονται αδιάφοροι και χωρίς βάθος.

👍 Σφιχτοδεμένο πρώτο μισό
👎 Άλλη μια ιστορία που ξεκινάει δυνατά και το χάνει στην πορεία

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Σημαδεμένη Πέμπτη

Η Φρίντα  στη Σημαδεμένη Πέμπτη δεν θέλει να γυρίσει στο παρελθόν της — αλλά κανείς δεν τη ρωτάει. Όταν ένα παλιό γνώριμο πρόσωπο από τα εφηβικά της χρόνια τη βρίσκει και της ζητά βοήθεια για την κόρη της, η Φρίντα δεν έχει άλλη επιλογή. Επιστρέφει στο σπίτι όπου μεγάλωσε. Στη μικρή πόλη. Στην εφηβεία της. Σε εκείνο που έγινε τότε —και δεν ειπώθηκε ποτέ.

Η υπόθεση μοιάζει αρχικά με ακόμα μια πράξη βίας απέναντι σε μια έφηβη. Όμως γρήγορα γίνεται φανερό πως πρόκειται για κάτι πολύ πιο σκοτεινό. Κάτι που έχει ρίζες. Και η Φρίντα, για πρώτη φορά, δεν είναι απλώς η παρατηρήτρια. Είναι μέρος της ιστορίας.

Το πιο δυνατό σημείο του βιβλίου είναι η σύνδεση της προσωπικής ιστορίας της Φρίντα με την έρευνα. Το τραύμα, η μνήμη, η αποσιώπηση, όλα έρχονται στην επιφάνεια χωρίς φανφάρες, αλλά με διαβρωτική ένταση. Η αφήγηση στήνει σιγά-σιγά ένα ψυχολογικό τοπίο που κάνει το έγκλημα να μοιάζει περισσότερο με σύμπτωμα παρά με αιτία. Κι αυτό είναι κάτι που λειτουργεί.

Η πλοκή, από την άλλη, δεν έχει την ίδια δυναμική σε όλα τα σημεία της. Αν και το ξεκίνημα είναι εξαιρετικά υποσχόμενο, στα τελευταία κεφάλαια η αφήγηση δείχνει να ξεμένει από καύσιμο. Οι αποκαλύψεις είναι προβλέψιμες, και η συναισθηματική ένταση που είχε χτιστεί νωρίτερα ξεθυμαίνει λίγο άδοξα. 

👍 Ο τρόπος που η Φρίντα βλέπει την υπόθεση
👎 Δεν συνδεόμαστε ποτέ με τους δεύτερους χαρακτήρες

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩