Μην Πεις Λέξη

Ο Αμερικανός συγγραφέας Patrick Radden-Keefe καταγράφει στο βιβλίο του "Μην Πεις Λέξη" την ιστορία του IRA (Irish Republican Army), του Ιρλανδικού Απελευθερωτικού Στρατού, της ένοπλης παραστρατιωτκής οργάνωσης που έδρευε στην Ιρλανδία και η οποία είχε ως αρχικό στόχο την πλήρη ανεξαρτητοποίηση (οικονομική και διοικητική) αυτής από τη Μεγάλη Βρετανία και την ίση μεταχείριση προτεσταντών και καθολικών και, στη συνέχεια, την προσκόλληση της Βορείου Ιρλανδίας, στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας (σύμφωνα με την βικιπαίδεια). 

Όσοι έχετε διαβάσει σχετικά ή έχετε δει αντίστοιχες ταινίες (π.χ. Hunger) σίγουρα θα σας έχει εξιτάρει το γεγονός πώς ο IRA δρούσε παράλληλα με το αντίστοιχο κόμμα, με πλήρη στρατιωτική δομή και πώς κατάφερε μέχρι την οριστική αφόπλισή του να προκαλέσει τόσο πολύ το κεντρικό βρετανικό κράτος, το οποίο δεν συζητούσε με κανένα τρόπο την πραγματοποίηση των αιτημάτων του. 

Στον πόλεμο που άνοιξε ο IRA με την Αγγλία, υπάρχουν εκατοντάδες ιστορίες που είτε έχουν μείνει στην αφάνεια, είτε δεν έχουν τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας πάνω τους. Μία από αυτές είναι η ιστορία της Τζιν Μακόνβιλ, η οποία απείχθη το 1972 μέσα από το σπίτι της, παρουσία των παιδιών της από επαναστάτες του IRA και εθεωρείτο εξαφανισμένη μέχρι και το 2003 όταν και ανακαλύφτηκαν τα οστά της. 

Ο Patrick Radden-Keefe έχοντας κάνει μια τεράστια έρευνα επί τέσσερα χρόνια και με αφορμή αυτό το γεγονός, διατρέχει την ιστορία του IRA προσπαθώντας να δώσει φως στην αιματηρή ιστορία αυτής της οργάνωσης. Χωρίς να παίρνει θέση, και προσπαθώντας να είναι όσο αντικειμενικός γίνεται, παρουσιάζει ένα αστυνομικό - πολιτικό θρίλερ, δίνοντας στο τέλος τη (δικιά του) λύση στο μυστήριο που καλύπτει το φόνο της Τζιν Μακόνβιλ. 

Πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα βιβλίο το οποίο θα αρέσει ιδιαιτέρως στους φίλους του είδους, ενώ ο ρυθμός του και η εναλλαγή του χώρου δράσης ανάλογα με το εκάστοτε κεφάλαιο θα ικανοποιήσει και τους πιο απαιτητικούς.

👍Ο τρόπος με τον οποίο κλείνει το βιβλίο που σε "αναγκάζει" να γυρίσεις στην σελίδα 169 και να συνειδητοποιήσεις ότι τα ήξερες όλα από την αρχή

👎Ο τεράστιος - αναγκαίος όγκος των παραπομπών, οι οποίες δεν προσφέρουν τίποτα, τουλάχιστον στη μετάφραση του βιβλίου

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

Stella Maris

Η δίπτυχη ιστορία του Cormac McCarthy, η οποία ξεκίνησε με τον Επιβάτη (δείτε αντίστοιχο άρθρο), συνεχίζεται με το Stella Maris, το συμπληρωματικό βιβλίο 260 σελίδων - λιγότερο από το μισό του πρώτου- στο οποίο μαθαίνουμε την ιστορία της αδερφής του Μπόμπι Γουέστερν, Αλίσια. 

Αν κάποιος διαβάσει τον Επιβάτη, σίγουρα θα θέλει να πιάσει στα χέρια του το Stella Maris για να μάθει περισσότερα για αυτό το περίεργο πλάσμα που μέσα στην τρέλα του οδηγείται στο ψυχιατρείο, το οποίο έχει δώσει το όνομα του στο βιβλίο αυτό. Όπως λένε οι ειδικοί εκεί δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως παράφρων όταν είναι αρκετά εχέφρων για να έχει επίγνωση της κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει και να αναζητήσει την απαραίτητη βοήθεια.

Είναι αυτή την προσπάθεια για βοήθεια που παρακολουθούμε σε όλο το βιβλίο ακούγοντας την ίδια τη φωνή της Αλίσια, μαθαίνοντας μέσα από τη συζήτηση με τον ιατρό που την παρακολουθεί την ιστορία της ίδιας, του Παιδιού του θαλιδομίδης που μάθαμε στον Επιβάτη, αλλά και τη σχέση της με τον αδερφό της. 

Το τέλος, αν και αναπόφευκτο, μας αφήνει μια γλυκιά γεύση σαν λύτρωση την οποία είχαμε ανάγκη μετά την μαυρίλα που πλάκωσε για τις οχτακόσιες και πλέον σελίδες της πιο πρόσφατης ιστορίας του ΜακΚάρθι.

- Κράτα μου το χέρι.

- Γιατί;

- Γιατί αυτό κάνουν οι άνθρωποι όταν περιμένουν κάτι να τελειώσει.

👍Οι φυσικοί διάλογοι μεταξύ Αλίσιας και γιατρού

👎Το ίδιο μοτίβο όλων των κεφαλαίων

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩

Ο Επιβάτης

Δεκαέξι χρόνια δίχως τον Cormac McCarthy είναι πολλά. Ίσως, όχι τόσα αν αναλογιστεί κανείς ότι ο σπουδαίος Αμερικανός συγγραφέας έχει ξεπεράσει πλέον τα ενενήντα του χρόνια και όσο να το κάνουμε χρειάζεται χρόνο για να δημιουργήσει. Και όταν η δημιουργία του είναι τόσο σπουδαία όσο στον Επιβάτη τότε όλοι εμείς οι αναγνώστες είμαστε διατεθειμένοι να περιμένουμε. 

Ο Κόρμακ ΜακΚάρθι στο τελευταίο του δίπτυχο (Επιβάτης και Stella Maris) μας παρουσιάζει με το γνώριμο, σκοτεινό του τρόπο την ιστορία του Μπόμπι Γουέστερν, ενός ιδιοφυούς φυσικού πού εγκατέλειψε μια πολλά υποσχόμενη καριέρα κι έγινε δύτης διάσωσης. Αλήθεια, πόσοι έχετε σκεφτεί πιο ενδιαφέρουσα ιστορία για κεντρικό ήρωα σε βιβλίο; 

Με στυλ νουάρ και εναλλάσσοντας την αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο με διάλογο και τούμπαλιν ο ΜακΚάρθι μας παίρνει συνεπιβάτες σε μια ιστορία που διατρέχει την Αμερική κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι και σήμερα, ξεκινώντας από την απουσία ενός επιβάτη κατά την επιχείρηση ανάσυρσης ενός αεροπλάνου που έχει πέσει στην θάλασσα. Τι κάνεις όταν λείπει ο ένας από τους δέκα επιβάτες που αναζητάς;

Εκτός της ιστορίας του πρωταγωνιστή, αγαπημένο μέρος στο βιβλίο η ιστορία της Αλίσια, της αδερφής του Μπόμπι, η οποία έχει συγκλονιστικές στιγμές με το Παιδί, το Παιδί της θαλιδομίδης, το οποίο με ανάγκασε μετά από καιρό να αναζητήσω στο διαδίκτυο εικόνες για να συμπληρώσω αυτό που μετέφερε ο μεταφραστής του βιβλίου, Γιώργος Κυριαζής με τα απαραίτητα και εύστοχα σχόλιά του. 

Εν κατακλείδι, μια απολαυστική, αμερικάνικη ιστορία την οποία θα λατρέψουν, όχι μόνο οι λάτρεις του είδους, αλλά όλοι όσοι πιάσουν το βιβλίο στα χέρια τους. 

👍Ο τρόπος με τον οποίο εισάγονται οι χαρακτήρες στην πλοκή

👎Το προβλεπόμενο τέλος του βιβλίου

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩

Ο Λαβύρινθος των Πνευμάτων

 

Προσπάθησα όσο γινόταν να καθυστερήσω να ξεκινήσω το τελευταίο, δίτομο βιβλίο της σειράς "Το Κοιμητήριο των Λησμονημένων Βιβλίων", αλλά η εσωτερική ορμή ήταν πιο δυνατή. Τρία βιβλία μετά, η μοίρα μου είχε προδιαγραφεί. Κατά την διάρκεια ενός ταξιδιού θα τελείωνε και το προσωπικό μου ταξίδι στον μαγικό κόσμο του Carlos Ruiz Zafón.

Ο Λαβύρινθος των Πνευμάτων, σε αντίθεση με τα προηγούμενα βιβλία της σειράς, ακολουθεί την ιστορία της Αλίθια, η οποία καλείται να λύσει ένα μυστήριο και παράλληλα να ανακαλύψει ποια είναι η ίδια, μέσα από την δική της ιστορία, η οποία περιπλέκεται έντεχνα με άλλες μικρότερες. 

Ο Θαφόν, στο δίτομο έργο του, περιγράφει μια Βαρκελώνη, στιγματισμένη από την δικτατορία του Φράνκο. Ίσως να είναι η δική μου αίσθηση, αλλά πρώτη φορά έχεις την αίσθηση στο Κοιμητήριο των Λησμονημένων Βιβλίων" ότι ζεις σε ένα δικτατορικό καθεστώς, στο έργο του Ισπανού συγγραφέα. Ήρωες από τα πρώτα βιβλία της σειράς κάνουν την εμφάνισή τους και με τις προσωπικές τους ιστορίες συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο κόσμο που κινείται ανάμεσα στο ρεαλισμό και τη φαντασία. 

Μια φαντασία, η οποία περιττεύει στον Carlos Ruiz Zafón, ο οποίος δίνει τον καλύτερο επίλογο που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς με τα λόγια του Χουλιάν Καράξ σε μία τετραλογία που κινείται στους σκοτεινούς δρόμους της Βαρκελώνης προσπαθώντας να κρατήσει στη ζωή όλους τους ήρωες των βιβλίων, οι οποίοι με κάποιο μαγικό τρόπο συνδέονται μεταξύ τους. Με κάποιους το καταφέρνει, με κάποιους άλλους όχι. Άλλωστε, όπως αναφέρει και ο ίδιος ο συγγραφέας μέσα από τα λόγια της Ισαβέλα Ζισπέρ: 

"Γράφω για να ανακαλέσω το παρελθόν και να κρατηθώ στη ζωή"

👍Το κεφάλαιο με την διήγηση της απόδρασης

👎Το τέλος της ιστορίας του Φερμίν

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩✩

Ματωμένη Σελήνη

Όταν όλα έχουν πάει στραβά με το προηγούμενο βιβλίο, ξέρεις ότι τη λύση θα την βρεις στον αγαπημένο σου Νορβηγό συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ο Jo Nesbo, περί ου ο λόγος, στο 13ο βιβλίο της σειρά με πρωταγωνιστή τον Χάρι Χόλε, τρέχει παράλληλα έξι διαφορετικές ιστορίες, οι οποίες εναλλάσσονται, υποστηρίζοντας όλες την κεντρική ιστορία, η οποία μέχρι το τέλος σε κρατάει σε αγωνία, όχι γιατί αμφιβάλλεις ποτέ αν ο Χάρι Χόλε θα βρει τη λύση, αλλά για το αν θα τα καταφέρει εγκαίρως, και το σημαντικότερο, πώς. 

Στη Ματωμένη Σελήνη, μετά από ένα σύντομο πέρασμα από την άσχημη όψη του Λος Άντζελες, μεταφερόμαστε στο Όσλο, την καρδιά των καλύτερων αστυνομικών θρίλερ. Ένας κατά συρροήν δολοφόνος, δύο πτώματα, εμπόριο ναρκωτικών, παράσιτα, αναπόδραστοι έρωτες, πολιτικά παιχνίδια, πορωμένοι δημοσιογράφοι, αστρονομία, ένα νοσοκομείο καρκινοπαθών, ένα συμβόλαιο θανάτου και το επίμονο παρελθόν συνδέονται αρμονικά δημιουργώντας ένα φλογερό μείγμα με πολύ γρήγορο ρυθμό.

Έχεις μόνο δέκα μέρες να βρεις τον ένοχο. Είναι αρκετές για τον Χάρι Χόλε. Είναι πάρα πολλές για να τελειώσεις το 13ο βιβλίο της σειράς. 

👍Ο μαεστρικός τρόπος με τον οποίο συνδέονται όλες οι ιστορίες  

👎Η ευκολία με την οποία πείθονται κάποιοι χαρακτήρες να προβούν σε κάποιες - φαινομενικά - παράλογες πράξεις

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩✩

Σατανικοί Στίχοι

 

Ο Σαλμάν Ρούσντι στο βιβλίο του Σατανικοί Στίχοι έχει μια εξαιρετική ιδέα, η οποία τελειώνει στην πρώτη σελίδα. Μετά, για τις υπόλοιπες 616 σελίδες ο Ινδός συγγραφέας υλοποιεί το προσωπικό στοίχημα που έχει βάλει με τον εαυτό του "πόσα κλισέ χωράνε σε ένα βιβλίο που δεν έχει να πει τίποτα απολύτως, ενώ θα το ντύσουμε με τόσο γκλίτερ ακαταλαβιστακοσύνης ώστε όλοι στο τέλος να αναρρωτιούνται αν διάβασαν κάτι τόσο μεγαλεπήβολο". 

Το στοίχημα, όπως καταλάβατε, απέτυχε εντελώς. Οι δύο κεντρικοί ήρωες του βιβλίου, ο Γαβριήλ με το αγγελικό πρόσωπο και ο Σαλαντίν με τις χίλιες φωνές δεν προκαλούν κανένα συναίσθημα στον αναγνώστη, ούτε οι μύριοι δευτερεύοντες χαρακτήρες που αναφέρονται όλοι με το μικρό όνομα στο βιβλίο θυμίζοντας τις εποχές του Σιλμαρίλιον του μεγάλου Τόλκιν. Λέγοντας για τον μεγάλο συγγραφέα, είναι σαφές ότι ο Ρουσντί στο βιβλίο του έχει δανειστεί (να μην πούμε κλεψει και πέσει πάνω μας καμιά από τις κατάρες που πετιούνται στο βιβλίο) στοιχεία από πολλούς συγγραφείς σε υπερθετικό βαθμό. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της δεύτερης πρότασης της πέμπτης ενότητας που κρατάει κάτι περισσότερο από μια σελίδα (Μαρσέλ γατάκι). Μιας και ανέφερα την πέμπτη ενότητα, για αυτούς που θα κάνουν το τολμηρό βήμα να καταπιαστούν με αυτό το μυθιστόρημα, να σημειώσω ότι η πλοκή εξελίσσεται σε εννιά ενότητες, πέντε σε πραγματικό (μάλλον) χώρο και χρόνο και οι άλλες τέσσερις σε ονειρικό (μετά βεβαιότητας) χώρο και χρόνο, εναλλάξ. 

Εν κατακλείδι, το χειρότερο με διαφορά βιβλίο της χρονιάς κατανάλωσε περισσότερο χρόνο από όσο του άξιζε για να ολοκληρωθεί. Ένας σατανικός μοντέρ θα έκανε τη διαφορά. 

Είναι να απορεί κανείς με την αντικειμενικότητα των βραβείων WHITBREAD. 

👍Η πρώτη σελίδα του βιβλίου

👎Το ειλικρινες οπισθόφυλλο που δεν προδίδει τίποτα από όσα εξελίσσονται στην ιστορία

Βαθμολογία: ✩

Σκοτεινός Αρκτικός

 

Όσοι κάνετε το λάθος να διαβάσετε τον Σκοτεινό Αρκτικό του Ian McGuire με άδειο στομάχι πιθανότατα θα ξεράσετε όλο σας τον εσωτερικό κόσμο και θα πρέπει να καταναλώσετε αρκετά ποτήρια νερό για να μην κινδυνεύσετε από αφυδάτωση. Όσοι δε, το κάνετε με γεμάτο στομάχι, πιθανότατα θα βρεθείτε να καθαρίζετε το πάτωμα από ένα μείγμα ξερατού και γαστρικών υγρών.

Σε όσους οι παραπάνω περιγραφές προκάλεσαν αηδία καλό είναι να μην πιάσετε στα χέρια σας το δεύτερο βιβλίο του Άγγλου συγγραφέα αυτό καθώς πιθανότατα θα το εγκαταλείψετε μετά το τέλος του πρώτου κεφαλαίου. Όσοι είστε μυημένοι σε αυτού του είδους τις γραφές, θα περάσετε ευχάριστε (ή και όχι) ένα τετράωρο, όσο περίπου θα σας πάρει για να τελειώσετε τις 365 περίπου σελίδες που το αποτελούν. 

Η υπόθεση του Σκοτεινού Αρκτικού ακολουθεί δύο ναυτικούς, έναν γιατρό με αμφίβολο παρελθόν και έναν αψύ, χωρίς ηθικούς φραγμούς φαλαινοθήρα, οι οποίο μπαρκάρουν με το ίδιο καράβι. Το δίπολο καλός - κακός είναι προφανές, τόσο όσο και οι αλλεπάλληλες ανατροπές, οι οποίες πασχίζουν να δώσουν ένα επιπλέον ενδιαφέρον στην ιστορία. Η αφήγηση είναι χρονικά γραμμική, δοσμένη με κινηματογραφικό τρόπο πρωτάρη σκηνοθέτη, ο οποίος διστάζει να πρωτοτυπήσει και απλά φροντίζει η σεκάνς των πλάνων του να είναι εντυπωσιακή. Δυστυχώς, μετά το εξαιρετικό πρώτο κεφάλαιο η συνέχεια δεν είναι ανάλογη.

Το τέλος του βιβλίου, αν και θεωρητικά είναι το μέρος που επέρχεται η κάθαρση, είναι ανέπνευστο και αναμενόμενο μην αφήνοντας χώρο στον αναγνώστη να τοποθετηθεί επ' αυτού. Άλλωστε, σημασία για τον συγγραφέα έχει μόνο ο άνθρωπος. "Ίδε ο άνθρωπος: δυσώδης, μέθυσος και βάναυσος".

Είναι να απορεί κανείς πώς καταρτίζεται η μακρά λίστα των υποψηφίων για Booker. 

👍Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου

👎Η απόλυτα γραμμική, εντελώς κατακερματισμένη αφήγηση

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩