Πριν πούμε αντίο

Το "Πριν πούμε αντίο" συνεχίζει τις ιστορίες της καφετέριας όπου μπορείς να ταξιδέψεις για λίγο πίσω στο χρόνο πριν κρυώσει ο καφές, αλλά αυτή τη φορά το επίκεντρο δεν είναι μόνο η συγκίνηση ή το ανείπωτο «σ’ αγαπώ». Εδώ, οι τύψεις είναι το κεντρικό συναίσθημα: τύψεις για όσα δεν ειπώθηκαν, για όσους αποχαιρετήθηκαν άδοξα, για τις σιωπές που άφησαν βάρη στις ψυχές όσων έμειναν πίσω.

Η γραφή παραμένει ευαίσθητη, γεμάτη μικρές στιγμές που τραβούν το συναίσθημα, και οι ιστορίες έχουν τη δύναμη να σε σταματήσουν για λίγο. Όμως, αν το δεις με καθαρή ματιά, το μοτίβο αρχίζει να φαίνεται πιο επαναλαμβανόμενο εδώ: η ίδια καρέκλα, ο ίδιος καφές που κρυώνει, το ίδιο «λίγο πριν φύγεις, πρέπει να σου πω κάτι» ξανά και ξανά.

Αυτό που ξαφνιάζει είναι το χρονολογικό κενό: το βιβλίο κανονικά τοποθετείται δεύτερο χρονικά, και η επιλογή να δημοσιευτεί αργότερα μπερδεύει, αφήνοντας την αίσθηση πως στην πορεία κάτι έχασες, ενώ εξήγηση σε αυτό δεν υπάρχει. Παρ’ όλα αυτά, προσφέρει κάποιες λεπτομέρειες για δευτερεύοντες χαρακτήρες που γνώρισες στα προηγούμενα βιβλία.

Ίσως, στο μυαλό το Toshikazu Kawaguchi να μην υπήρχε εξαρχής ξεκάθαρη η εξέλιξη των ιστοριών γύρω από τη μικρή αυτή καφετέρια του Τόκιο. Περιμένουμε το επόμενο βιβλίο της σειρά για να ανακαλύψουμε περισσότερα γύρω από αυτόν τον κόσμο. 

👍 Ρεαλιστικές ιστορίες που αποδίδουν συναισθηματισμό 

👎 Ασυνέχεια λόγω χρονολογικού κενού

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Πριν ξεθωριάσει η μνήμη

Συνεχίζουμε την σειρά βιβλίων του Toshikazu Kawaguchi στον ίδιο ήρεμο καμβά με τον καφέ να αχνίζει, τις μικρές επιστροφές στο παρελθόν και τις συζητήσεις που έμειναν στη μέση με το τρίτο βιβλίο. Το "Πριν ξεθωριάσει η μνήμη" κινείται σε γνώριμο έδαφος, χωρίς πια το στοιχείο της έκπληξης, αλλά με την ίδια τρυφερότητα που ξέρει να κρατά ο Kawaguchi.

Ανθρώπινες σχέσεις που έμειναν ανολοκλήρωτες, λόγια που δεν ειπώθηκαν ποτέ, συγγνώμες που δεν δόθηκαν, όλα μέσα σε ένα μικρό χρονικό πλαίσιο που μοιάζει να σταματά τον χρόνο για λίγο, δίνοντας χώρο σε κάθε ήρωα να διεκδικήσει έστω μια ανάσα δικαίωσης. Μου άρεσε που ο Kawaguchi δεν πιέζει την πλοκή, αφήνοντας την απλότητα να κυριαρχεί, χωρίς περιττές κορυφώσεις ή εκβιαστικά συναισθήματα.

Όμως, κάποιες ιστορίες περνούν σαν σκιά και ξεχνιούνται μόλις τελειώσουν, καθώς το βιβλίο, αν και μικρό σε έκταση, έχει στιγμές όπου νιώθεις πως κινείται κυκλικά χωρίς να σε κρατά σταθερά συγκινημένο. Καταλήγεις να σε ενδιαφέρει περισσότερο ποια θα είναι η επόμενη από τις 100 ερωτήσες παρά η ιστορία αυτή καθαυτή. 

Αν θες ένα ήρεμο ανάγνωσμα , που θυμίζει μια καλή συζήτηση με κάποιον που λείπει, το Πριν ξεθωριάσει η μνήμη λειτουργεί ιδανικά. Αν περιμένεις ένταση ή βαθύτερη πλοκή, ίσως σε αφήσει με την αίσθηση ότι πήρες μόνο ένα κομμάτι από κάτι που θα μπορούσε να πάει βαθύτερα.

👍 Το μοτίβο με τις 100 ερωτήσεις
👎 Πλεόν γνωρίζεις πώς θα εξελιχθεί κάθε ιστορία

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Πριν αποκαλυφθεί η αλήθεια

Επιστροφή στο ίδιο μικρό καφέ του Τόκιο, στην καρέκλα που σε ταξιδεύει πίσω όσο ο καφές είναι ζεστός. Αν το πρώτο βιβλίο σε άφησε με μια τρυφερή μελαγχολία, το "Πριν αποκαλυφθεί η αλήθεια"του Toshikazu Kawaguchi προσπαθεί να πάει λίγο βαθύτερα στις απώλειες, τα “αν” και τις αλήθειες που κρύβονται πίσω από κάθε μικρή καθημερινότητα.

Η ίδια θεατρική λιτότητα στη γραφή, η ίδια αίσθηση του “μια μέρα ακόμα με αυτόν που έχασες”. Μόνο που εδώ, αν και η ιδέα παραμένει συγκινητική, η επαναληπτικότητα αρχίζει να κουράζει - ειδικά τα κομμάτια που αναφέρονται στους πέντε κανόνες του ταξιδιού στο παρελθόν. Η δομή είναι ίδια: ο καφές, ο κανόνας, η επιστροφή, ο περιορισμένος χρόνος. 

Υπάρχουν στιγμές που η τρυφερότητα λειτουργεί – μια μητέρα που θέλει να συναντήσει το παιδί της, ένας άντρας που ζητά συγχώρεση από έναν παλιό φίλο, ένα χαμένο αντίο που βρίσκει χώρο έστω και αργά. Αυτές οι στιγμές κρατούν το βιβλίο ζωντανό, σε κάνουν να σταματήσεις για λίγο, να σκεφτείς το δικό σου “αν”. Αλλά δεν αρκούν για να το απογειώσουν.

Η μικρή του έκταση βοηθά στο να μην κουράζει, ενώ η ατμόσφαιρα παραμένει ήσυχη και γλυκιά, κάνοντας το βιβλίο ιδανικό για μια μέρα που χρειάζεσαι κάτι που να ηρεμεί τον νου. Από την άλλη, όταν το κλείσεις, δύσκολα θα επιστρέψεις σε αυτό.

👍 Ωραίοι επίλογοι στις ιστορίες
👎 Η συνεχής επανάληψη των κανόνων κουράζει

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Πριν κρυώσει ο καφές

Ξεκινάει με το "Πριν κρυώσει ο καφές" το ταξίδι στην Ιαπωνία του Toshikazu Kawaguchi.  Σε ένα μικρό καφέ στο Τόκιο, μια καρέκλα που σε ταξιδεύει στο παρελθόν όσο δεν έχει κρυώσει ο καφές και  τέσσερις ιστορίες που περιστρέφονται γύρω από τις δεύτερες ευκαιρίες και την αποδοχή όσων δεν μπορούν να αλλάξουν συνθέτουν το πλαίσιο γύρω από το οποίο κινείται το βιβλίο αυτό

Η γραφή είναι απλή και σχεδόν θεατρική (και δικαιολογημένα, αφού ο συγγραφέας έχει εμπειρία στα θεατρικά έργα), με μια γλυκιά μελαγχολία που σε κρατά. Το βιβλίο κερδίζει κυρίως με την ιδέα του και τη λιτή, καθαρή γλώσσα, ενώ η μικρή του έκταση (ούτε 250 σελίδες) το κάνει να διαβάζεται σε μία-δύο καθισιές, χωρίς να σε κουράζει.

Η δομή των ιστοριών είναι άκρως συγκινητική, όμως νιώθεις ότι μένει σε μια τρυφερή επιφάνεια χωρίς, να βουτάει βαθύτερα, σαν να φοβάται να πονέσει ή να προκαλέσει ρωγμές στους χαρακτήρες της. Παρ’ όλα αυτά, αφήνει μια γλυκιά αίσθηση, σαν ήπιος αποχαιρετισμός σε όσα χάθηκαν.

Δεν είναι το βιβλίο που θα σε συγκλονίσει, αλλά είναι το βιβλίο που θα σου θυμίσει γιατί οι δεύτερες ευκαιρίες έχουν σημασία — ακόμη κι αν δεν αλλάζουν τίποτα.

👍 Τρυφερή ιδέα, μέγεθος που δεν κουράζει

👎 Ο ιαπωνικός τρόπος γραφής σε κρατάει σε απόσταση από τους χαρακτήρες

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩✩

Τροχιές

Είτε θα με πείτε περίεργο και εμπαθή, είτε θα συμφωνήσετε μαζί μου. Μέση λύση δεν υπάρχει. Διάβασα το βιβλίο "Τροχιές" της Samantha Harvey με την περιέργεια που φέρνει πάντα ένα βραβείο Booker (που κάθε χρόνο παίρνει hype μεγαλύτερο απ’ όσο αντέχει). Και δυστυχώς, για άλλη μια φορά (όπως και με το Τραγούδι του προφήτη), βρέθηκα να σκέφτομαι πως το βραβείο συχνά τιμά την πρόθεση περισσότερο από το αποτέλεσμα.

Η κεντρική ιδέα (έξι αστροναύτες που αιωρούνται πάνω από τη Γη) έχει όλο το υλικό για μια δυνατή πλοκή — αλλά η Harvey επιλέγει να μείνει σχεδόν αποκλειστικά στην ατμόσφαιρα. Το βιβλίο αναλώνεται σε ένα ανελέητο τρενάκι “πάνω-κάτω”, ανάλογα με τις τροχιές που διασχίζουν οι αστροναύτες, με μια γλώσσα πράγματι εύστοχη και περιγραφές που σε στιγμές κόβουν την ανάσα, αλλά χωρίς ποτέ να δίνει την αίσθηση μιας ιστορίας που προχωράει κάπου.

Νιώθεις πως βρίσκεσαι σε μια απέραντη “μέση” — χωρίς αρχή ή τέλος. Αν το βιβλίο αποτελούσε μέρος ενός μεγαλύτερου μυθιστορήματος, θα είχε υποστεί το απαραίτητο φιλολογικό μοντάζ, κι εδώ μοιάζει με φιλόδοξη άσκηση ύφους παρά με ολοκληρωμένο έργο.

Το καλό; Το μικρό του μέγεθος σε εμποδίζει να κουραστείς. Δεν χάνεις τον χρόνο σου, αλλά δύσκολα σου αφήνει και κάτι να κρατήσεις όταν το κλείσεις. Είναι ένα βιβλίο για την απώλεια, την Ιστορία που σκάει σαν βόμβα στα κεφάλια μας, το να κοιτάς τη Γη από μακριά και να νιώθεις την ευθραυστότητα όλων. Το καταλαβαίνω, το σέβομαι, αλλά δεν με συγκίνησε όσο θα ήθελα.

Συνολικά, οι Τροχιές είναι από τα βιβλία που καταλαβαίνεις γιατί κέρδισαν την προσοχή των κριτικών, αλλά όχι γιατί θα τα διάβαζες ξανά. Υπερτιμημένο; Ίσως. Ή απλώς, δεν είναι το είδος βιβλίου που μπορεί να σε καθηλώσει παρά να σε χαϊδέψει σιωπηλά, λίγο πριν σε αφήσει να το ξεχάσεις.

👍 Η γραφή έχει στιγμές ομορφιάς
👎 Λείπει η ένταση

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩

 

Το κορίτσι που έζησε δύο φορές

Η σειρά Millennium φτάνει επιτέλους στο έκτο της βιβλίο, αλλά η αίσθηση είναι πως έχει πια απομακρυνθεί αρκετά από το DNA της. "Το κορίτσι που έζησε δύο φορές" είναι λιγότερο ένα μυθιστόρημα της Λίσμπετ Σαλάντερ και περισσότερο μια περιπέτεια που προσπαθεί απελπισμένα να πιάσει το νήμα — χωρίς όμως να έχει κάτι ουσιαστικό να πει.

Το βασικό νήμα της πλοκής περιστρέφεται γύρω από την απόπειρα της Λίσμπετ να δώσει ένα τέλος στο θέμα με τον δίδυμο αδερφό της, τον Κάμσα. Ένα νήμα που υπόσχεται ένταση και συναισθηματικό βάθος, αλλά στην πράξη αποδίδεται γρήγορα, σχεδόν πρόχειρα. Η τελική τους σύγκρουση δεν είναι ούτε ψυχολογικά φορτισμένη ούτε αφηγηματικά απολαυστική — μοιάζει περισσότερο με αναγκαία εκκαθάριση για να κλείσει ο φάκελος.

Παράλληλα, ο Μίκαελ Μπλούμκβιστ μπλέκεται σε μια ερευνητική υπόθεση που περιλαμβάνει fake news, την πολιτική σκηνή της Σουηδίας και έναν άστεγο με μυστηριώδες παρελθόν. Αν και ξεκινά με κάποια ενδιαφέροντα κοινωνικά σχόλια, η ιστορία του δεν καταφέρνει να αποκτήσει αληθινή δυναμική. Ίσως φταίει που το βιβλίο αντί να μείνει πιστό στις αρχές της σειρά στρίβει προς άλλα μονοπάτια που ικανοποιούν ενδεχομένως το σουηδικό κοινό και όχι το διεθνές. 

Η Λίσμπετ παραμένει σκιά του εαυτού της. Οι συγκρούσεις της είναι εξωτερικές, όχι υπαρξιακές. Ο εσωτερικός της κόσμος δεν φωτίζεται σχεδόν καθόλου. Το κορίτσι που έζησε δύο φορές... ζει στις αναμνήσεις των πρώτων βιβλίων. Και ο αναγνώστης το νιώθει.

👍 Η σειρά θα συνεχιστεί με άλλο συγγραφέα

👎 Η πολιτική κριτική υπερισχύει της πλοκής

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩

Το κορίτσι που διψούσε για εκδίκηση

Το πέμπτο βιβλίο της σειράς Millennium, "Το κορίτσι που διχούσε για εκδίκηση", ξεκινά με υποσχέσεις. Η Λίσμπετ Σαλάντερ βρίσκεται σε φυλακή υψίστης ασφαλείας, και για πρώτη φορά εδώ και καιρό έχουμε την αίσθηση πως η ιστορία μπορεί να αποκτήσει ξανά ένταση. Η δυναμική ανάμεσα στις κρατούμενες, η σιωπηλή βία, η διεφθαρμένη διεύθυνση — όλα τα στοιχεία είναι εκεί. Για λίγες σελίδες, μοιάζει σαν κάτι να ξυπνά.

Αλλά η υπόσχεση δεν κρατά.

Γρήγορα, το βάρος της ιστορίας μεταφέρεται σε μια παράλληλη πλοκή που προσπαθεί να ρίξει φως στο παρελθόν της Λίσμπετ, με επίκεντρο ένα σκοτεινό κρατικό πείραμα: το περίφημο "Registry", που σημάδεψε την παιδική της ηλικία. Θα μπορούσε να είναι μια ενδιαφέρουσα ιδέα,αν πραγματικά δεν ήταν. Δυστυχώς, οι χαρακτήρες που την πλαισιώνουν είναι ακόμα πιο αδιάφοροι. 

Η ίδια η Λίσμπετ μοιάζει εδώ περισσότερο με μηχανισμός παρά με άνθρωπο. Δεν εξελίσσεται, δεν εκπλήσσει, δεν δονείται. Ο Μπλούμκβιστ επιστρέφει κι αυτός χωρίς να έχει κάτι ουσιαστικό να προσθέσει.

Όσο το βιβλίο προχωρά, τόσο ατονεί. Και όσο πλησιάζουμε στο φινάλε, τόσο πιο βιαστικό και προβλέψιμο μοιάζει. Εκεί που περιμένεις μια κορύφωση, έρχεται ένα διεκπεραιωτικό φινάλε.

Το κορίτσι που διψούσε για εκδίκηση, τελικά, φαίνεται να διψούσε περισσότερο για λόγο ύπαρξης.

👍 Η ιστορία στη φυλακή είχε προοπτικές

👎 Καμία πραγματική ένταση

Βαθμολογία: ✩✩✩✩✩✩