Η αφήγηση είναι υπνωτική - έχει κάτι το απόκοσμο και ψυχρό. Όσο και να θες να νιώσεις κάτι διαφορετικό, το απέραντο κενό είναι εκεί. Οι περιγραφές της φύσης και των συναισθημάτων είναι τόσο αλληλένδετες, που δεν ξέρεις αν ο ήρωας βλέπει το φθινόπωρο να τελειώνει ή αν νιώθει ο ίδιος να σβήνει μέσα σε αυτό. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη πλοκή ή δυνατή κορύφωση. Μέσα από φαινομενικά ασήμαντες στιγμές – μια σιωπηλή ματιά, ένα φευγαλέο άγγιγμα, το χρώμα του ουρανού πριν τη δύση – δημιουργείται μια αίσθηση νοσταλγίας και ανεκπλήρωτου έρωτα που στοιχειώνει τον αναγνώστη.
Για όποιον ψάχνει ένα βιβλίο γεμάτο δράση, ανατροπές και δυνατούς διαλόγους, καλύτερα να μην ασχοληθεί καθόλου. Όποιος, όμως, θέλει ένα βιβλίο που να τον κάνει να χαθεί σε μια από τις πιο μελαγχολικά όμορφες αφηγήσεις που γράφτηκαν ποτέ, τότε θα λατρέψει αυτό το βιβλίο.
Ελληνικό νουάρ διάβασα λοιπόν, και αν και είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός με τους Έλληνες συγγραφείς, και αμέσως το έβαλα στη λίστα. Στα συν, ο πρωταγωνιστής που είναι και ο ίδιος συγγραφέας. Ένας συγγραφέας να γράφει βιβλίο με κεντικό ήρωα ένα συγγραφέα είναι, όπως και να το κάνουμε must συνδυασμός.
Τελικά ο Μαλαφέκας δεν με απογοήτευσε. Ο πρωταγωνιστής του είναι μια μίξη ηρώων του Bukowski και του "The Dude" από τον Big Lebowski. Αν αντί για "Κρόκος" λεγόταν "Κροκοwski" θα το αγόραζα με τη μία. Βέβαια, όσο παράδοξη και αν είναι η γραφή του Μαλαφέκα, ο ίδιος τοποθετώντας την ιστορία στο πρόσφατο παρελθόν της εποχής του κορονοϊού, στην Αθήνα, κάτι τέτοιο θα έδειχνε παράταιρο. Όχι, ότι θα είχε κανείς πρόβλημα.
Εδώ δεχόμαστε αβίαστα σχεδόν την εμπλοκή του Κρόκου στην υπόθεση με μία αιτιολογία χειρότερη και από τρύπα σε σενάριο αμερικανικώων ταινιών των 90s που βλέπαμε στο STAR τα βράδια της Τετάρτης όταν δεν είχε αγώνες Champions League στο MEGA (το παλιό, το ορθόδοξο).
Ψάχνοντας ο Κρόκος να βρει την άκρη στην υπόθεση με ένα deepfake βίντεο, εξού και ο τίτλος, τον ακολουθούμε σε διάφορες ιδιαίτερες καταστάσεις που συνδυάζουν χιούμορ, σασπένς, αλλά και κοινωνική κριτική για διάφορα τεκταινόμενα.
Το να ακροβατείς ανάμεσα στο σοβαρό και στο αστείο είναι ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο, αλλά εδώ το Deepfake παίρνει άριστα.
Τι χρειάζεται για να κάνεις ένα βιβλίο απολαυστικό; Ένας ιδιόρυθμος, υπερήλικας γέρος, ένας εγγονός με τεράστιες εμμονές, μια εξίσου τεράστια πάπια, ένα συμπαθητικό αγριογούρουνο, ένα τεράστιο αγρόκτημα στην Καλιφόρνια, παράνομες παρτίδες ουσκιού και ένας συγγραφέας, ο Jim Dodge, ο οποίος παρουσίαζει μια ιστορία όπου εμπλέκει τα παραπάνω συστατικά, πασπαλίζοντάς τα με καλοσύνη και κατανόηση.
Κάπως έτσι δημιουργήθηκε το "Φαπ" (το όνομα της πρωταγωνίστριας πάπιας). Η πάπια γίνεται μέρος της ζωής του γέρου ξαφνικά, όπως ξαφνικά εισέβαλε και στην ζωή του ο εγγονός του μετά τον απροσδόκητο θάνατο της μητέρας του. Έτσι, ο Dodge συνθέτει μια αστεία και παράξενη, γεμάτη μαγικό ρεαλισμό, παραδοξότητες και έντονες ανατροπές, αλλά και βαθιά συναισθηματική, ιστορία για τον άνθρωπο, τη ζωή, τη φύση, τη ματαιότητα, το άγριο, το άγνωστο.
Τα τέσσερα κεφάλαια του βιβλίου, το καθένα από τα οποία ανοίγει μια νέα διάσταση στην αφήγηση, καταφέρνουν να κρατήσουν τον αναγνώστη σε εγρήγορση, παρασύροντας τον σε έναν κόσμο που συνεχώς εξελίσσεται. Στο πρώτο κεφάλαιο, η εισαγωγή στον μοναχικό κόσμο του Τζέικ θέτει τις βάσεις για τις μετέπειτα εξελίξεις, ενώ το δεύτερο κεφάλαιο προσφέρει μια αίσθηση οικειότητας και τρυφερότητας με τη σχέση του με τον εγγονό του και τη Φαπ. Το τρίτο κεφάλαιο εμβαθύνει στην σύγκρουση με την κοινωνία και τις δυνάμεις που απορρίπτουν την απομόνωση, και το τέταρτο κεφάλαιο ολοκληρώνει την ιστορία με μια αποκαλυπτική αίσθηση αναγνώρισης και αποδοχής, αν και το τέλος παραμένει ανοιχτό και γεμάτο ερωτηματικά.
Αν θέλετε ένα ευχάριστο βιβλίο για τον απογευματινό σας καφέ, το "Φαπ" είναι σίγουρα η καλύτερη επιλογή.
Πρώτο βιβλίο της χρονιάς για το οποίο θα γράψω την άποψη μου και νιώθω λίγο όπως ο πρωταγωνιστής της νουβέλας του Branimir Šćepanović, "Στόμα γεμάτο χώμα". Η ιστορία του εμβληματικού, Μαυροβούνιου συγγραφέα ακολουθεί έναν άντρα, που επιστρέφει στο Μαυροβούνιο μετά από τριάντα χρόνια, γνωρίζοντας πως του απομένουν μόνο τρεις μήνες ζωής λόγω μιας ανίατης ασθένειας. Το ταξίδι του είναι μια τελευταία προσπάθεια να βρει την εσωτερική του ειρήνη, απομονώνοντας τον εαυτό του από το πλήθος και το θόρυβο των άλλων.
Τίποτα δεν θα είναι εύκολο για αυτόν κα αντί να βρει την ηρεμία που τόσο απεγνωσμένα αναζητά, ο ήρωας γίνεται αντικείμενο κυνηγητού από ανθρώπους που ενσωματώνουν τις κοινωνικές πιέσεις, τις προκαταλήψεις και το φόβο του άγνωστου. Αυτή η καταδίωξη γίνεται μια αλληγορία για την κοινωνία, όπου όλοι κυνηγάμε ό,τι δεν καταλαβαίνουμε ή φοβόμαστε. Οι κυνηγοί, οι οποίοι ξεκινούν ως δύο απλοί χαρακτήρες, τελικά γίνονται μέρος ενός μεγαλύτερου πλήθους, το οποίο ενώνει τις δυνάμεις του για να «σώσουν» τον ήρωα από την απομόνωση.
Μέσα από έντονες εναλλαγές στην αφηγηματική τεχνική, ο Στσεπάνοβιτς μετατοπίζει την οπτική επαφή του αναγνώστη με την ιστορία και τον καλεί να σκεφτεί τις κοινωνικές του σχέσεις, τη μοναξιά και την απομόνωση, αλλά και τον τρόπο που η φοβία του για το άγνωστο συχνά οδηγεί σε αντιπαραθέσεις και βία.
Τα καταφέρνει ο Μαυροβούνιος; Αν διαβάσετε αριστερά δεξιά θα είστε σίγουροι ότι τα καταφέρνει. Προσωπικά, διαβάζοντας αυτή τη νουβέλα ένιωσα όπως ο πρωταγωνιστής, ανολοκλήρωτος. Ήθελα τόσο να κάνω μαζί του αυτό το ταξίδι, αλλά συνεχώς ένιωθα ότι κάτι λείπει.
Τόσα χρόνια πλέον όλοι περιμένουμε αυτή τη μέρα για να κάνουμε μαζί αυτό το ταξίδι ανάμεσα στα βιβλία που διάβασα τη χρονιά που διανύουμε. Βέβαια, το φετινό ταξίδι είναι λίγο ρετουσαρισμένο - θυμίζει αυτά τα ποστ με τα άπειρα φίλτρα στο ινσταγκραμ - αλλά αυτό είναι κάτι που θα καταλάβετε στην πορεία. Πάμε μαζί να δούμε πώς κύλησε η χρονιά.
Η αρχή έγινε με το μυθιστόρημα του Λουίτζι Πιραντέλο "Ο μακαρίτης Ματίας Πασκάλ" ,το οποίο ομολογώ αν δεν ήταν η πρώτη στάση, κανείς δεν θα το θυμόταν. Η δεύτερη στάση ήταν ιδιαίτερη με το "Εγχειρίδιο ιχθύων - Μυθιστόρημα σε 12 ψάρια" να μαγεύει με το εικαστικό μέρος, αλλά η υπόθεση του βιβλίου έμοιαζε νερά. Για αυτό η "Εκπνοή" που ακολούθησε έμοιασε τότε - και μοιάζει πολύ περισσότερο τώρα - ως η τέλεια απόδραση σε ένα φανταστικό περιβάλλον, όπως φανταστική ήταν και η νορβηγική ύπαιθρος στο "We Die Alone".
Τρία κακά βιβλία παρεμβλήθηκαν μέχρι να έρθει ο αγαπημένος συγγραφέας Κάρλος Ρουίθ Θαφόν με την τριλογία του Κοιμητηρίου των Λησμονημένων Βιβλίων να μου θυμίσει πόσο πολύ θαυμάζω τις ισπανόφωνες πένες, παρόλο που δεν έχω ταξιδέψει ακόμα προς εκείνη τη μεριά της υφηλίου και σίγουρα δεν θα το κάνω με ένα φαλαινοθηρικό σαν αυτό που περιγράφεται στον "Σκοτεινό Αρκτικό".
Η μεγαλύτερη απογοήτευση της χρονιάς ήταν αναμφισβήτητα οι "Σατανικοί Στίχοι" και αυτό είναι ό,τι χρειάζεται να ξέρετε για αυτό το βιβλίο, ενώ πάντα ο Jo Nesbo θα είναι εκεί για να μας επαναφέρει στον ίδιο δρόμο. Στον δικό του δρόμο - όχι τον ομώνυμο - ακολουθήσαμε τον Cormac McCarthy στα δύο τελευταία του μυθιστορήματα και κάπου ένα δάκρυ ίσως να κύλησε μετά την τελευταία σελίδα του "Stella Maris".
Βέβαια, δεν είπαμε λέξη ακολουθώντας το παράδειγμα του συγκλονιστικού Patrick Radden-Keefe, ενώ ο Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν πασπάλισε το ταξίδι μας με παραμυθόσκονη.
Και ως δια μαγείας περάσαμε από τον κόσμο του παραμυθιού στον κόσμο της τηλεόρασης και της έντονης δράσης με μια σειρά τρόπον τινά αστυνομικών βιβλίων τα οποία ξεπήδησαν από τα συρτάρια των σεναριογράφων του Netflix.
Μέχρι που κάναμε οδοιπορικό στην Ινδία με το "Σανταράμ" πριν μεταφερθούμε αίφνης στην Λατινική Αμερική "Πάνω στα ποτάμια που κυλούν". Βίαια επιστροφή στη Γηραιά Ήπειρο με το "Το τραγούδι του προφήτη" ενώ "Το τενεκεδένιο ταμπούρλο" είναι ένα από τα δύο highlights της χρονιάς. Το δεύτερο θα μπορούσε να είναι το "Cloud Atlas", αν δεν ήταν τελικά το "Άουστερλιτς". Κάπως έτσι τα βιβλία που μεσολάβησαν αυτών αδικήθηκαν, αλλά και στα πραγματικά ταξίδια όταν τα ξανασκέφτεσαι, υπάρχουν μέρη που έχεις μια ωραία καρτ ποστάλ για να τα θυμάσαι.
Προς το τέλος της χρονιάς ταξιδέψαμε στην Ιαπωνία σε κάποια βιβλία που φωνάζουν από μακριά χώρα του ανατέλλοντος ηλίου, βρεθήκαμε στη Σουηδία στο τέλος του 18ου αιώνα, από εκεί στις ΗΠΑ μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, επισκεφτήκαμε για τελευταία - ίσως - φορά τον αγαπημένο μας ανυπόφορο συγγραφέα που μας άφησε νωρίς, ενώ διαβάσαμε σαν από ψυχαναγκασμό μια ιστορία για έναν αδιάφορο ήρωα μια εξαιρετικής σειράς με διαφορετικό πρωταγωνιστή καθώς ανηφορίζαμε στη μαγευτική Σουηδία για τις τελευταίες μέρες του έτους.
52 βιβλία, ένα για κάθε εβδομάδα του έτους που ολοκληρώνεται και θα ήταν περισσότερα αν υπολογίζαμε τα βιβλία που διαβάστηκαν μέσα στις γιορτές και για τα οποία θα ενημερωθείτε την επόμενη χρονιά καθώς δεν προλαβαίνει η Auxilio να αποτυπώσει τις σκέψεις της για αυτά μέσα στη χρονιά.
Υ.Γ.1 Η Auxilio Lacouture σας ευχαριστεί ιδιαίτερα που την ακολουθήσατε σε αυτό της το ταξίδι και θέλει να ξέρετε ότι θα ήταν ιδιαίτερα ευτυχής αν την ακολουθούσατε στα επόμενα ταξίδια της μέσα από το “ReadVoyage”.
Υ.Γ.2 Η λίστα με τα αδιάβαστα βιβλία μειώθηκε και φέτος αισθητά σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές και αυτή είναι μία θετική εξέλιξη. Μάλλον.
Υ.Γ.3 Εξακολουθούμε να δεχόμαστε προσφορές για βιβλιοθήκες.
Παρατίθεται η λίστα των βιβλίων του 2024 (με χρονολογική σειρά)
*Στην παραπάνω λίστα δεν περιλαμβάνονται τα επιστημονικά βιβλία τα οποία διαβάστηκαν λόγω επαγγελματικής διαστροφής.
Νορβηγία. Ένα απομονωμένο νησί. Ένα έγκλημα που ζητά εξιχνίαση. Αν ψάχνεις σκανδιναβικό noir, το " Νησί του Βορρά " σου τα δίνει...